۱۰ باور غیرعلمی درباره رنگین‌کمان‌

رنگین کمون به شکل سحرآمیزی یهو در افق ظاهر می شه و باریکه ای از رنگ های دلپذیر رو در پهنه آسمون به نمایش می گذارد. در این هنگام تقریبا همه دست از کار می کشن و با چشمون خیره به آسمون نگاه می کنن. حتی بعضی ها فورا گوشی تلفن همراهشون رو درمی بیارن تا از این لحظه ناب عکس بگیرن.

همونجوریکه پیداست کمتر کسی پیدا می شه که از دیدن رنگین کمون خوشحال نشه و لبخند بر لباش ننشیند. به خاطر همین در بیشتر جشنایی که واسه کودکان برپا می شه روی صورت اونا رنگین کمون میکشن. در تزئین کیک تولد، پرچمایی که در باغا نصب می شه و هم روتختی و ملحفه تصویر رنگین کمون بسیار دیده میشه. شاعران زیادی هم از واژه رنگین کمون در آوازهای خود استفاده کردن. هم اینکه، رنگین کمون در افسانه های قومی و اجدادی کشورای جور واجور هست.

اما رنگین کمون دقیقا چیجوری پدیده ایه و چیجوری ظاهر می شه؟

شاید عجیب به نظر برسه، اما رنگین کمون فقط یه خطای چشمیه. وقتی نور به قطرات آب برخورد می کنه رنگین کمون تشکیل می شه. بر اثر این برخورد نور شکسته و در پشت قطره درخشش می شه. نور هنگام خروج از قطره هم دوباره در زوایای جور واجور درخشش پیدا میکنه.

شاید فکر کنین چون رنگین کمون پدیده شناخته شده ایه پس خود به خود همه چیز رو درباره اون میدونیم، اما به راستی اینطوری نیس. حالا چند نکته رو که شاید درباره اونا نشنیده اید با همدیگه تقدیم حضوتون می کنیم.

در انتهای رنگین کمون یه کوزه پر از طلا هست!

یکی از معروف ترین افسانه های قدیمی که درباره رنگین کمون می گن اینه که در انتهای اون یه کوزه پر از طلا هست که یه لِپِرکان از اون نگهبانی می کنه. لپرکان یه موجود افسانه ای در اساطیر ایرلنده که به شکل پیرمردی کوچیک اندام با کت و کلاه به تصویر کشیده می شه. این افسانه میگه: در گذشته های دور، وایکینگایی که در ایرلند زندگی می کردن از راه دزدی روزگار می گذراندند. اونا ثروتی رو که با زور و دزدی به دست آورده بودن در مکانای جور واجور دفن می کردن تا دست هیچکی به اونا نرسه، اما وقتی ایرلند رو ترک کردن بخشی از غنایم خود رو جا گذاشتن.

لپرکانا این گنجای مخفی رو پیدا کردن. اونا وقتی فهمیدن وایکینگا این ثروت رو از راه نادرست اندوخته بودن، دیگه نتونستن به هیچ انسانی اعتماد کنن. پس از اون واسه این که هیچ انسانی نتونه به گنجی که حالا اونا از اون خود می دونستن دست پیدا کنه، همه طلاها رو دوباره در اعماق زمین در قسمتای جور واجور جزیره مخفی کردن. حالا احتمال میره هر وقت رنگین کمون ظاهر می شه، انتهای اون دقیقا همون محلیه که لپرکانا یکی از کوزه های طلا رو دفن کرده بودن! اما هرکی که به جستجوی انتهای رنگین کمون رفته در آخر دست خالی برگشته س، چون هیچکی نمی تونه انتهای اون رو پیدا کنه.

رنگین کمون نیمدایره ایه

درسته که شکل هندسی رنگین کمون نیمدایره به نظر می رسه، اما در واقعیت رنگین کمون یه دایره کامل رو تشکیل میده. پس به چه دلیل ما به جای دایره کامل فقط یه نیمدایره می بینیم؟

وقتی از روی زمین به رنگین کمون نگاه می کنیم، فقط نوری رو که از طریق قطرات آب بالای افق درخشش شده می بینیم. به خاطر همین نیمه پایینی و مخفی رنگین کمون مشاهده نمی شه. واسه دیدن دایره کامل رنگین کمون باید خلبان باشین یا سرنشین هواپیما، اون وقت این امکان رو دارین تا نیمه پایینی افق رو هم ببینین و دایره کامل رنگین کمون واسه شما ظاهر شه.

بعضی وقتا ایستادن در مکانای بلند یا در قله کوه هم راه حل مناسبیه. از اونجا که رنگین کمون دایره ای شکله هیچ انتها و پایانی واسه اون ممکن نیس. وقتی حرکت می کنین به نظر می رسه رنگین کمون هم با حرکت شما جابه جا می شه، چون نوری که باعث تشکیل رنگین کمون شده همیشه در فاصله و زاویه مشخصی از شما قرار داره.

رنگین کمون هفت رنگ داره

تعداد رنگایی که در رنگین کمون می بینین بستگی به این داره که چیجوری به اون نگاه می کنین. در مدرسه یاد گرفتیم که رنگین کمون شامل هفت رنگه. این رنگا به ترتیب عبارتند از: قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، نیلی و بنفش. اینا دقیقا همون رنگای طیف مرئی هستن. قرمز بیشترین طول موج و بنفش کمترین طول موج رو داره.

بعضی محققان هم فکر می کنن که دو رنگ نیلی و آبی اون قدر به هم مثل هستن که تشخیص اونا خیلی ساده نیس، اما رنگین کمون فقط به این هفت رنگ محدود نمی شه. حتما می پرسین بقیه رنگا مثل صورتی یا قهوه ای کجاس؟ جالبه بدونین این رنگا و بسیاری رنگای دیگه در رنگین کمون هست. رنگین کمون از بیشتر از یه میلیون رنگ تشکیل شده که همه اون واسه آدم قابل رؤیت نیس.

همه آدما دقیقا یه رنگین کمون رو می بینن

یکی دیگه از ویژگیای باحال درباره رنگین کمون اینه که هیچ وقت دو نفر دقیقا یه رنگین کمون رو نمی بینن! شاید فکر کنین دقیقا همون رنگین کمانی رو می بینین که بغل دستی تون داره تماشا می کنه. حتی ممکنه چیزی که رو می بینین توصیف کنین و نفر دیگه هم تائیدتان کنه و بگه اون هم دقیقا مثل شما می بینه. اما مطمئن باشین هر دو نفرتون مثل هم نمی ببینن!

دلیل اینه که وقتی به رنگین کمون نگاه می کنین، یعنی دارین نوری رو می بینین که در قطرات آب بالای افق درخشش پیدا کرده، اما افقی که شما می بینین همیشه با بغل دستی تون فرق داره. یعنی، مرکز کمون تو یه خط فرضی از چشم ناظر به سمت خورشید قرار داره و چون دو ناظر هیچ وقت نمی تونن دقیقا تو یه نقطه مکانی قرار بگیرن، پس هیچ وقت دقیقا یه رنگین کمون رو نمی بینن. شاید باورتون نشه، اما واقعیت اینه که حتی هر دو چشم یه ناظر هم دو رنگین کمون جور واجور رو می بینه.

رنگین کمون همیشه بعد از باران اتفاق میفته

دلایل راضی کننده واسه این ادعا هست که رنگین کمون فقط در هوای بارانی اتفاق میفته. واسه تشکیل رنگین کمون لازمه در هوا قطرات آب وجود داشته باشه. در مرحله بعد باید نور با زاویه مناسب به این قطرات بتابد. اگه این اتفاق بیفته، تماشاگر یه رنگین کمون قشنگتر هستین!

اما قطرات آب ممکنه به بسیاری دلایل دیگه غیر از باران در هوا وجود داشته باشه. در مکانایی که آبشار هست مقدار خیلی از قطرات آب بر اثر برخورد با صخره ها در هوا پراکنده می شه یا مثلا در هوای مه آلود یا شبنم دار هم قطرات آب در هوا وجود داره. اصلا مهم نیس این قطرات آب از کجا میاد، اما این نکته رو هم یادتون نره که در همون لحظه نور خورشید باید با زاویه مناسب بتابد. زاویه تابش مناسب تا بیشترین حد ۴۲ درجه محاسبه شده، وگرنه رنگین کمون در پایین خط افق درخشش پیدا می کنه. اگه همه این شرایط آماده شه بازم لازمه آفتاب پشت سر شما باشه تا بتونین رنگین کمون رو ببینین.

رنگین کمون در هر ساعتی از روز اتفاق میفته

شاید فکر کنین احتمال به وجود اومدن رنگین کمون در هر ساعتی از روز یه جوره، چون صبح، ظهر و غروب در هر وقتی از روز ممکنه بعد از بارش باران یا مه آلود شدن هوا آفتاب دربیاد. به طور کامل درست فکر می کنین، اما معمولا احتمال بارندگی در اواخر بعدظهر بسیار بیشتر از اوایل صبح یا نیمه های روزه. به خاطر همین احتمال مشاهده رنگین کمون هنگام غروب و پایان روز بیشتره. از طرفی، زاویه تابش هم در این زمان بسیار مناسبه. البته چیزی که گفته شد بیشتر در ماه های گرم تر سال صدق می کنه، چون در ماه های سردتر خورشید خیلی بالاترین درجه نمی گیره و رنگین کمون ممکنه در نیمه های روز هم دیده شه.

از طرفی، ابرها و بالطبع بارندگی معمولا از غرب به شرق حرکت می کنه؛ این در حالیه که خورشید از مشرق طلوع و در مغرب غروب می کنه. تو یه صبح بارانی، در حالی که خورشید از سمت مشرق در حال طلوعه واسه دیدن رنگین کمون باید رو به مغرب و پشت به خورشید وایسید، اما اواخر بعدظهر همه چیز برعکسه. خورشید در مغرب در حال غروب کردنه و در این حالت واسه دیدن رنگین کمون باید رو به مشرق وایسید.

شما نمی تونین خودتون رنگین کمون درست کنین

اصلا اینطوری نیس! اگه خوب فکر کنین یادتون میاد حتما در دوران کودکی این کار رو انجام دادین. همه کاری که باید انجام بدین اینه که شیلنگ آب رو باز کنین و پشت به آفتاب وایسید. بعد فشار آب رو طوری تنظیم کنین که آب به اندازه مناسبی افشانه شه. بعد با دقت نگاه کنین، در میان افشانهای آب یه رنگین کمون ظاهر می شه.

اما واسه این که با یه آزمایش علمی رنگین کمون درست کنین به یه ظرف کم عمق، مقداری آب، کاغذ سفید و یه آینه احتیاج دارین. اول ظرف رو تا نیمه از آب پر کنین و آینه رو طوری در آب بذارین که نور خورشید به اون قسمت آینه که داخل آب فرورفته برخورد کنه. بعد کاغذ سفید رو بالای آینه در زوایای جور واجور حرکت بدید تا این که رنگین کمون روی کاغذ ظاهر شه. این آزمایش فقط در روزای آفتابی جواب میده، اما اگه هوا ابری بود هم می تونین به جای نور خورشید از نور چراغ قوه استفاده کنین.

شما نمی تونین رنگین کمون رو از بین ببرین

همونجوریکه می شه رنگین کمون درست کرد، این امکان هم هست که اون رو از بین ببریم! فقط کافیه یه عینک آفتابی از نوع پولارایز (به معنی قطبی شده) جفت و جور کنین و اون رو به حالت عمودی جلوی خودتون نگه دارین. رنگین کمون پدیده ایه که باعث قطبی شدن پرتوهای نور در سطح عمودی می شه؛ یعنی همه پرتوهای نور تو یه جهت به ارتعاش درمی آید. عینکای آفتابی قطبی شده هم به همین ترتیب عمل می کنه. این عینکا از ورود بازتابا و تابشای خیره کننده که از سطح آب یا بقیه سطوح صاف که در جهت افقی قطبی شدن جلوگیری می کنه.

یعنی، عینکای قطبی شده فقط پرتوهای عمودی نور رو به چشم راه میدن و مانع ورود پرتوهای افقی می شن. نکته اینجاس که رنگین کمون از پشت عینکای قطبی شده قابل رؤیته، اما اگه همین عینکا رو به حالت عمودی بگیرین، یعنی جهت قطبی شدنشون رو از عمودی به افقی تغییر بدید اون وقت پرتوهای نور از رنگین کمون به چشم شما وارد نمیشه؛ گویی اصلا رنگین کمانی وجود نداره.

رنگین کمون فقط روزا اتفاق میفته

به رنگین کمانی که شبا اتفاق میفته رنگین کمون قمری می گن. رنگین کمون قمری وقتی تشکیل می شه که نور درخشش یافته از ماه به قطرات آب موجود در هوا برخورد کنه. واسه این که رنگین کمون قمری شکل بگیره ماه باید کامل باشه و همونجوریکه قبلا هم گفته شد قطرات آب در هوا وجود داشته باشه. از اونجا که در مناطق گرمسیری مثل جزایر کارائیب و هاوایی بارشا بیشتر تا هنگام غروب ادامه پیدا میکنه، رنگین کمون قمری در این مناطق بسیار معموله، اما رنگین کمون قمری کمرنگ تر از رنگین کمون عادیه، چون شدت نور ماه از نور خورشید کمتره، اما دقیقا همون رنگا رو داره. چون در تاریکی تشخیص رنگا سخت تره، رنگین کمون قمری عموما سفید دیده می شه، اما اگه از همون لحظه با فوت وفن نوردهی و عکاسی در شب عکس بگیرین حتما یه رنگین کمون رنگی در عکس تون ثبت می شه.

رنگین کمانای چندتایی در انیمیشنا هست

خیر! رنگین کمون ممکنه چندتایی باشه. رنگین کمون دوتایی وقتی اتفاق میفته که نور در داخل قطره آب دوبار درخشش پیدا کنه. در این حالت رنگین کمون دوم در بالای رنگین کمون اصلی ظاهر می شه و نسبت به رنگین کمون اصلی کمرنگ تره. به دلیل درخشش دوم، ترتیب رنگا هم برعکس می شه. یعنی قرمز در قسمت داخلی و بنفش در قسمت خارجی کمون هستش.

رنگین کمون سه تایی وقتی اتفاق میفته که نور در داخل قطرات آب سه بار درخشش شه. واسه مشاهده رنگین کمون سه تایی باید رو به خورشید وایسید، چون در این حالت خورشید در مرکز رنگین کمون قرار داره. مشاهده رنگین کمانای سه تایی به مراتب سخت تره؛ چون هم باید به خورشید نگاه کنین و هم این که رنگین کمانای سه تایی گسترده و کمرنگ هستن. دیدن رنگین کمانای چهارتایی از رنگین کمانای سه تایی هم سخت تره.

این پدیده وقتی اتفاق میفته که نور در داخل قطره آب واسه چهارمین بار درخشش می شه. واسه مشاهده این نوع رنگین کمون هم باید به سمت خورشید وایسید، اما چون خیلی کمرنگه به آسونی دیده نمی شن.

اما قضیه به اینجا ختم نمی شه: محققان تونسته ان در محیط آزمایشگاه یه رنگین کمون ۲۰۰ تایی درست کنن، یعنی رنگین کمانی که از ۲۰۰ بار درخشش نور در داخل قطره آب تشکیل شده!

زندگینامه میلیونرهای خودساخته

فواید گوش دادن به موسیقی واسه بدن

عصر ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *