پروتکل حذف مواد کاهش دهنده لایه ازن،پایان نامه حفاظت از لایه ازن

یکی از نکات قابل توجه در پروتکل این است که در پیش نویس پروتکل حذف مواد کاهش دهنده لایه ازن به عنوان هدف نهائی پروتکل در ماده 2 مطرح شده بود اما در نسخه نهائی به پیشنهاد کمیسیون اروپا ، این بخش به مقدمه پروتکل منتقل شد .[1]

پروتکل تعداد نهاد تخصصی دارد که عبارتند از : 1) نشست اعضای پروتکل[2] که مهم ترین نهاد معاهده است که باید اجرای پروتکل را بطور مداوم تحت نظارت قرار دهد.نشست اعضا ارگانی است که اصلاحات مورد نیاز بر پروتکل را مورد بررسی و تطبیق قرار می دهد.همچنین از دیگر کارکردهای نشست اعضا این است که در مورد برنامه های زمانی و موادی که قرار است به ضمیمه این پروتکل اضافه شوند یا حذف شوند تصمیم گیری می کند . نشست اعضا باید هرگونه اقدامی که در رسیدن به اهداف پروتکل ضروری باشد را بررسی و اتخاذ کند . به منظور تضمین بیشتر در خصوص انعطاف پذیری پروتکل نسبت به تصمیمات ناشی از انجام علمی که در حال انجام است . نشست اعضا می تواند هماهنگی بیشتری در برنامه ی زمانی یا ارزیابی مواد شکاف دهنده ازن انجام دهند . این چنین تصمیماتی باید با اجماع اتخاذ شود . با وجود این اگر بعد از انجام همه ی تلاش ها اجماع حاصل نگردید موافقت دو سوم اکثریت اعضا مبنای اتخاذ تصمیم گیری خواهد بود . تصمیمی که در نتیجه موافقت دو سوم اکثریت اعضا گرفته شده است برای اعضایی که رأی مخالف به این تصمیم داده اند نیز الزام آور خواهد بود . برای حفظ تعادل و انصاف بین کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه این تصمیمات بایستی توسط اکثریت های جداگانه دو گروه حمایت شود حمایت اکثریت های هر دو گروه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در ارتباط با تصمیمات مرتبط به مکانیسم های مالی نیز اعمال می شود .

2) کمیته اجرایی رسیدگی به موارد عدم انطباق[3]

3) کمیته اجرایی صندوق چند جانبه[4]

4) دبیرخانه ازن در نایروبی[5]، دبیرخانه صندوق چند جانبه در مونترال[6]

5) کمیته های فرعی فنی ، از جمله هئیت ارزیابی فنی و محیط زیست[7]

دردومین نشست اعضاء پروتکل مونترال در ژوئن 1990 اعضا تصمیم به تأسیس یک صندوق چند جانبه[8] گرفتند این صندوق فعالیت خودش را از سال 1991 آغاز کرد . هدف ار تاسیس این صندوق ارتقاء انتقال فناوری و همکاری فنی بود . در نتیجه این رژیم حقوقی (ماده 10) کشورهای در حال توسعه دیگر نباید نیازی به تأخیر ده ساله ای که در بند 5 برای آنها جهت حذف تدریجی گازهای گلخانه ای در نظر گرفته شده بود ، داشته باشد و بر آن تکیه کنند . از این رو کشورهای در حال توسعه نیز می توانند مقررات پروتکل را در یک مرحله زودتر اعمال کننده تأمین مالی صندوق چند جانبه توسط کشورهایی توسعه یافته صورت می گیرد که جزو کشورهای ماده 5 نیستند . بنابراین پروتکل مونترال می تواند به عنوان اجرای موثر مفهوم مسئولیت مشترک اما متفاوت[9] دیده شود .

صندوق توسط کمیته اجرایی اداره می گردد . این کمیته اجرایی از چهارده عضو تشکیل شده است که هفت عضو آن از کشورهای در حال توسعه ( بر اساس ماده 5 ) و هفت عضو دیگر از کشورهای توسعه یافته هستند .

این کمیته برنامه و بودجه صندوق چند جانبه را توسعه می دهد و بر هزینه هایی صورت گرفته شده زیر نظر صندوق ، نظارت می کند . این کمیته علاوه بر تعیین معیارها و شرایط برای سرمایه گذاری همچنین بر گزارش های عملکردی در مورد اجرای پروتکل تا جایی که تحت حمایت صندوق است نظارت می کند . این کمیته حداقل 2 بار در سال در مونترال کانادا تشکیل جلسه می دهد .

دبیرخانه صندوق در سال 1991 در مونترال تأسیس شد این دبیر خانه به کمیته اجرایی در انجام وظایفش کمک می کند فعالیت های دبیرخانه شامل توسعه برنامه و بودجه سه ساله ، مدیریت چرخه برنامه ریزی کاری و نظارت بر هزینه ها و فعالیت های نهادهای اجرایی پروتکل است .[10]

همچنین نهادهای تخصصی داخلی پروتکل می بایستی به موارد عدم انطباق با تعهدات و قواعد مربوط به کنترل مواد کاهش دهنده لایه ازن رسیدگی کنند . این نهادها عبارتند از : دبیرخانه ازن[11] برنامه سازمان ملل متحد برای محیط زیست و کمیته اجرایی رسیدگی به موارد عدم انطباق[12] و نشست اعضا.[13]

مسئله عدم انطباق با پروتکل باید مورد به مورد بررسی شود تا بتوان ماهیت امر و دلائل عدم انطباق را به درستی تشخیص داد.

عوامل موثر در عدم انطباق عبارتند از : توان اقتصادی ، اشتباهات ناشی از بی توجهی ، مهم بودن اسناد و اراده بر نقض معاهده .

 

بند دوم:اقدامات کنترلی مواد کاهش دهنده لایه ازن در پروتکل مونترال

 

ماده 2 پروتکل میزانی را به صورت درصد برای کاهش هر یک از مواد کاهش دهنده لایه ازن در زمان خاص تعیین می کند و در بند 11 همان ماده مقدر می کند که مانع از اقدامات شدیدتر اعضا برای اعمال کنترل ها نمی شود .

الف:مواد تحت کنترل کاهش دهنده لایه ازن در پروتکل مونترال

 

در پروتکل مونترال تصمیم گرفته شد که 5 فلوروکربن[14] اصلی ضمیمه A پروتکل[15] و 3 هالون[16] در ضمیمه A  پروتکل [17]به طور تدریجی حذف شوند . این مواد پتانسیل زیادی برای کاهش لایه ازن داشتند .

و در عین حال از لحاظ تجاری از اهمیت بالایی برخوردار بودند .

پروتکل 1987 فقط تعداد معدودی از مواد کاهش دهنده لایه ازن را تحت کنترل قرار داده و در مسیر مذاکرات بعدی با اصلاحات به تدریج به فهرست این مواد افزوده شد .

در نتیجه اصلاحات بعدی مواد زیر به متن 1987 اضافه شدند ، کلروفلوروکربن های کاملاً هالوژنه در ضمیمه B  پروتکل[18] ، کربن تتراکلرید (CCL4 ) در ضمیمه B پروتکل[19] ، متیل کلرو فرم (c2h2cl3 ) در ضمیمه B پروتکل[20] ، هیدروکلرو فلوروکربن ها (HCFCs ) در ضمیمه C پروتکل[21] ، هیدروکلروفلوروکربن ها در ضمیمه C پروتکل ( HCBFCs )[22] و متیل برومید ( CH3Br ) در ضمیمه E پروتکل [23].

برنامه های کاهش این مواد به صورت تدریجی در نشست اعضا تعدیل شد . مثلا در نشست 1997 اعضا در خصوص موادی که دارای پتانسیل کاهش لایه ازن بوده و در ماده 2 پروتکل ذکر نشده بودند تصمیم گیری شد.[24]

ب:کاربرد پتانسیل و شیوه تولید و مصرف مواد کاهش دهنده لایه ازن

139-See , Richard Elliot benedick ,p.87;A.C,Aman,The protocol on substances that deplete the ozon layer in  francioni and scovazzi , international responsibility for environmental harm,1991,pp.203-204.                               

[2]-Meeting of the parties (MOP)

[3] – Executive committee on non-compliance procedure.

[4] – Executive committee on multilateral fund.

[5] – UNEP ozone secretary.

[6] – Multilateral fund secretary.

[7] – Technology and environment assessment panel ( TEAP)

[8] – Multilalateral fund secretary

[9] – p[erformance reports.

-[10]  رابینسون نیکلاس، مبانی حقوقی بین المللی محیط زیست، ترجمه محمدمهدی حسینی، ص 286-287.

[11] – UNEP ozone secretarial

[12] – Im plementing committee or the Non – compliance procedure.

[13] – Ozone meeting of the parties (MOP)

[14] – CFCs

[15] – See the montreal protocol , Group I of Annex , A.

کلروفلوروکربن-11، کلروفلوروکربن-12، کلروفلوروکربن-13، کلروفلوروکربن-14، کلروفلوروکربن-15-Halon                                                                                                                                                                                         

155-See the montreal protocol , groupII of annex , A.                                                                                                   

156-  See the montreal protocol , Article 2c , and Group I of Annex B.

147-See the montreal protocol , Article 2D , and Group II of Annex B

158- See the montreal protocol , Article 2E , and Group III of Annex B

159- See the montreal protocol , Article 2F , and Group I of Annex C

160- See the montreal protocol , Article 2G , and Group II of Annex C

161Ssee the montreal protocol,article 2H, and annex E.

[24]-See , decision IV/21 , control of new substances with ozone – depleting potential in UNEP./ozl.pro.9/12

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی سازوکار اجرایی و نظارتی رژیم حقوقی بین المللی حفاظت از لایه ازن