پایان نامه با کلمات کلیدی مقام معظم رهبری، آستان قدس رضوی، زین العابدین، واجب الوجود

،اسفند 1367.

خلاصه الحکمه در کلیات مجمع الجوامع (فارسی)(48681)
مؤلف: محمد حسین بن محمد هادی عقیلی علوی شیرازی(زنده در1185و بعد از آن)
کتابی است مفصل درطب که درمقدمه آن نام مولف وعنوان کتاب ذکر شده ، مولف درمقدمه گوید که قبل از این تاریخ (منظور تاریخ کتاب حاضر) درسنه 1185ق. به فرمان پیر و مرشد خویش میر محمد علی حسینی متوجه تألیف قرابادین گردیده است وسپس به تالیف ادویه مفرده گردیده و آن قرابادین را مسمی به مجمع الجوامع و ذخایر الترکیب و ادویه مفرده را به مخزن الادویه و تذکره اولی النهی گردانیده و کتاب حاضر را بعد از اینها بنام خلاصه الحکمه درکلیات مجمع الجوامع بر مقدمه دربیان تعریف علم طب وعنایت و موضوع و مشرف و بیان وصایا درآداب طبیب ومریض در4 فصل ،ودو مقاله وخاتمه ترتیب داده است ودر هریک فصولی چند وپآورده است
آغاز: «بسمله، … فی احسن تقویم وشرفت بتشریف الروح والعقل … بید النفس السلیم والذهن المستقیم متم رده الی انتقل السافلین … اما بعد می گوید بنده خاطی محمد حسین بن محمد هادی .»
انجام موجود: « مقصد نهم دربیان نبض هریک ازصاحبان امراض.»
نستعلیق 15سطری، کاتب:نامعلوم ، تاریخ تحریر : قرن 12ق.، کاغذ:نخودی ،…گ16×21،برخی اوراق آسیب انسانی دیده و نیمه برگ اول پاره شده است ، جلد: ندارد،خریداری آستان قدس رضوی از علی پیرانی ،7/3/91.

خلاصه شفائی= خلاصه الشفاء67(فارسی)(48735)
مؤلف: میرمظفر بن محمد شفائی کاشانی(قرن 11ق.)
میر مظفربن محمد حسینی از پزشکان روزگار شاه عباس یکم (995-1037ق.) نگارنده قرابادین شفائی که نام کتاب و نگارنده وفهرست مطالب در دیباچه آمده است : در دو کتاب : کتاب یکم درسه مطلب ، 1- حفظ صحت 2- علاج امراض بطورکلی 3- ادویه مفرده وکتاب دوم در سه فن 1- امراض مختص به یک عضو 2- امراض غیر مختصه 3- ادویه مرکبه ، بنابر گفته منزوی 1/553 برخی از نسخه ها تنها کتاب دوم را دارا می باشد و کتاب حاضر هردو را دارا می باشد.
آغاز: «بسمله،حمد بی نهایت وثنای بی غایت حکیمی راکه از حکمت کامله او کیفیه مزاج را از او امتزاج جواهر عناصر مختلفه.»
انجام: « تسکین وجع اولا به مخدرات از واجبات است بعد از آن معالجه سده واقعه در اسماء والله اعلم بالصواب والیه مرجع والمآب .»
نستعلیق 18سطری، کاتب:موسی بن نجف‌علی طبیب قزوینی، تاریخ تحریر :1271ق.، کاغذ:نخودی ،184گ5/25×16، عناوین به سرخی وبر فراز برخی کلمات خاص خطی به سرخی ،آسیب رسیدگی اوراق ، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ، خریداری آستان قدس رضوی از کمال صادقی فیروز آبادی ، 12/3/91.

خلاصه العلاج (35360) (فارسی)
مؤلف: علی بن محمد معروف به عوض متطبب. احتمالاً وی علی بن محمد مطبب (زنده در 812 ق.) و صاحب «خیل نامه» است.
انواع بیماریها و علاج آنها را در یک مقدمه و یک خاتمه و بیست و دو باب (هر یک در چند فصل) به طور مفصل آورده است: مقدمه در بیان قانون علاج معالجات به طریق کلی؛ الباب الاول فی امراض الرأس (21 فصل)؛ الباب الثانی فی امراض العین (35 فصل) 10- فی امراض الریه (9 فصل) 15- فی امراض الطحال (5 فصل) 20- فی اورام البثور (49 فصل) 22- فی تدبیر السموم؛ الخاتمه فی امراض الصبیان و معالجاتهم.
آغاز: «بسمله. الحمدلله الواجب الوجود و الصلاه والسلام علی خیر خلقه… اما بعد چنین گوید بنده خاطی علی…»
انجام: «و از شیشه آتشی بطریق معجون روغن کند»
نستعلیق خوش 13 سطری، تاریخ تحریر: قرن 13ق.، کاغذ: نخودی، 449 گ 33×5/20، عناوین به شنگرف، جلد: تیماج فرنگی سوخت با حاشیه و جدول زرکوب، اهدایی مقام معظم رهبری در اردیبهشت 1386.

خواص الاشیاء(رساله در-) (27656) (فارسی)
مؤلف: شناخته نشد(اما قبل از 723زنده بوده است)68
رساله مختصری است درصفات وخواص طبیعی وطبی برخی از اشیاء که درچهار باب مرتب شده: باب اول [افتاده ] ، باب دوم درصفات و خواص حشرات وطیور وغیره (…صفت کرباسه ، صفت عطابه ، صفت کژدم ، عنکبوت ، زنبور ، مگس ، مورچه ، پشه ، کبک ، حمار ، خراطین ، دد لعله ، صفت مار علف ، باب سوم در خواص اشجار و اثمار (صفت خرما ، انگور ، سیب ، انار ، به ، امرود ، شفتالو ، زرآلو ، انجیر ، توت ، جوز ، نارگیل … بذر قطونا ، کل الجواهر ، باب چهارم درفلزات (خواص طلا ، نقره ، مس ، آهن ، سرب ، ارزیز(قلع) و روی )
نسخه حاضر ناقص الاول و موجودی از اواسط باب دوم (ازصفت کرباسه و عطابه و کژدم به بعد )است.
آغازموجود: «که کرباسه را سام ابرص خوانند و او مجامعت به دهان کند … صفت عطابه .»
انجام: «خواص روی … سپس آن روغن صاف نموده برموی مالند سیاه شود والله اعلم بالصواب .»
ذیلا یک ورق حاوی تاریخ تولد افراد مختلفی می باشد .
نستعلیق 14سطری، تاریخ تحریر : قرن 13ق.، کاغذ:نخودی آهارمهره ،12گ17×10، عناوین به شنگرف ، جلد:تیماج قهوه ای یک‌لا،وقفی رحیم دادخواه ،15فروردین 1381.

خواص الاشیاء(فارسی)(40051)
مؤلف: میرزا محمد علی [بن عبدالکریم طباطبائی] طبیب اصفهانی از اعلام قرن 11 یا قبل از آن و مؤلف «راحه الانسان».69
کتابی است در منافع و مضارّ اشیاء مشتمل بر هفت باب [یا هشت فصل طبق نسخه بعدی: 20700] دو قسمتی (جمعاً 16 قسم) که به ضبط مقدمه نسخه بعدی (20700) و منزوی،
ه
شت فصل (از مجموع 16 فصل) آن را اختیار کرده و سایر آن را به لحاظ عدم تجربه رها کرده است.
ابواب [فصول] اصلی عبارتند از: 1- منافع انسان و بهایم 2- طیور و حشرات 3- اشجار و اثمار 4- جواهرات و احجار 5- اجناس و اوراق 6- صموغ 7- داروها [و فصل 8 به ضبط نسخه 20700 در خواص روغنها70].
در نسخه حاضر از میان ابواب فوق‌الذکر، بابهای اول [در چهار فصل: مرد و زن، زنان، کودک و بهایم و حیوانات]، دوم [دو فصل: طیور، هوام و حشرات]، سوم، ششم و سپس باب پنجم انتخاب شده است. در ادامه باب ششم در صموغ، فصل [هفتم و هشتم و نهم71] و مقاله هفتم به چشم می‌خورد که به ترتیب عبارتند از: فصل 7- منافع ریاحین 8- منافع و مضار بادروح و گندنا و کاهو و سراب و کاسنی و کرفس و فرفخ و گشنیز و نعناع و اسفناج و نانخواه و سپندان و سماروغ و طرخون و ریواس و سغرا 9- غلات؛ مقاله هفتم در حبوبات.
آغاز: «خواص الاشیاء میرزا محمد علی طبیب اصفهانی بسمله. حمدله. صلات. اما بعد بدانکه این کتاب را خواص الاشیاء خوانند و این بر هفت فصل [باب] است و بغایت معتبر است باب 1 در منافع انسان و …»
انجام: «صاف نموده با شکر سفید بقوام آورده لعوق شود»
ضمیمه: مذیل است به رساله «راحه الانسان» از همین مؤلف، که ناتمام رها شده و موجودی آن 20 سطر (از آغاز تا علاج زکام) است.
نستعلیق 35 سطری، تاریخ تحریر: قرن 13ق.، کاغذ: نخودی آهارمهره، 13گ 35×21، عناوین به سرخی، جلد: تیماج قهوه‌ای ضربی با عطف میشن عنابی، اهدایی مقام معظم رهبری در مهر 1386.

خواص الحیوان = ترجمه حیاه الحیوان (40505) (فارسی)
مترجم: محمد تقی بن خواجه محمد تبریزی (ـ قرن 11ق.)
ترجمه‌ای است روان از کتاب معروف «حیاه الحیوان» تألیف کمال‌الدین محمد بن موسی دمیری (ـ 808 ق.) ـ مذکور در همین فهرست، ذیل «سرّ الحیاه» ـ همراه با حذف زواید. این ترجمه در 28 «باب» به تعداد حروف هجا و هر باب بنابراین که مفاتیح اسماء حیوانات مفتوح یا مکسور یا مضموم باشد در سه «فصل» مرتب و اسامی حیوانات به ترتیب به عربی، فارسی و ترکی بیان شده است.
این کتاب به درخواست نواب «میرزا محمد ابراهیم بن صدرالدین محمد»72 در عصر شاه عباس دوم صفوی (1052-1078ق.) نگاشته شده و چندین مرتبه از جمله در تبریز (1275) چاپ شده است. 73
نسخه حاضر ناقص‌الطرفین و موجودی آن از فصل دوم از باب اول (خرگوش ـ اتان ـ افال و اخیل) تا اول باب بیست و هفتم است.
آغاز کتاب: «بسمله. حمد بیحدّ و ثنای بیعدّ خداوندی را سزد که مشکوه بنیان حیوانرا به چراغ جان برافروخت»
آغاز موجود: «ماده‌اش را دختر زاید و اگر زنی خون او را بیاشامد هرگز بار نگیرد … اتان خر ماده»
انجام موجود: «باب بیست و هفتم در واو مشتمل بر یک فصل … وَحش بحاء مهمله … ممن یکیدنی استترت»
نسخ 14 سطری، تاریخ تحریر: قرن 13ق.، کاغذ: نباتی فرنگی، 241گ 18×12، عناوین به شنگرف، 9 برگ اول نسخه به خط نسخ مغایر و کاغذ نخودی، جلد: مقوا با عطف و گوشه گالینگور سرمه‌ای، اهدایی در دی 1388.

خواص و منافع چوب چینی و قهوه و چای خطائی (رساله-) (ضمیمه15085)
از تألیفات قاضی بن کاشف الدّین محمّد که آنرا بنام شاه عباس صفوی موشّح و بر سه باب(1. در منافع بیخ چینی، 2. در خواص قهوه، 3. در منفعت چای) مرتّب نموده و در تضاعیف آن ایراداتی نیز به عماد الدّین محمود طبیب مؤلف رساله افیونیه و کتب دیگر گرفته است.
آغاز: «بسمله حمدله اما بعد چون توجه خاطر آفتاب مآثر اشرف اقدس مروج مذهب حقه ائمه اثنی عشر».
انجام: «و ثواب آن بروزگار فیض آثار نواب همیون عاید شود».
نستعلیق خوش، کاتب هر دو کتاب بهرام الظهیری، تاریخ تحریر سه شنبه 8 شعبان 1064، عناوین بشنگرف، کاغذ نخودی، صفحه اوّل از کتاب اوّل نونویس، 25س، 12گ 9/16×30، جلد تیماج ضربی، دورو، وقفی مکتبه الامام امیر المؤمنین در اردیبهشت 1365

الدّرۀ المنتخبۀ فی الادویۀ المجربۀ(5082)(عربی)
کتابی است در بیان منافع نباتات و معادن و حیوانات و ذکر خواص و مجربات طلسمات و اسماء اوفاق بجهت معالجه امراض مختلف(از سر تا پا) و دفع سموم گزندگان و طرد آنها که در دوازده باب بشرح مذکور در ذیل مرتب و بنام الملک المؤید هژبرالدین داود74 بن یوسف بن عمر از ملوک سلسله رسولی یمن(متوفی در سنه 721) توشیح شده است.
آغاز: «بسمله… الحمدلله الذی فضّل نوع الانسان بطلق اللسان و ایده بفهم المقصود و جعله طلسما ظاهرا تأثیره فی هذا العالم و الوجود».
انجام موجود: «و یعجن بما الورد عجنا جیدا و یوخذ من المسک لکل مثقال».
نسخ، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر قرن هشتم، عناوین ابواب و اسامی ادویه و طلسمات و جداول اوفاق به شنگرف، کاغذ حنائی ضخیم، 13س، 101گ 13×5/17، جلد تیماج ضربی دو رویه، واقف زین العابدین خادم اصفهانی، تاریخ وقف رجب 1166.

‏‎
درر کنز الحکماء = کنز الحکماء و مطلب الاطباء و العلماء (منتخب ـ) عربی، طب
(۲۶۴۲۹)
مؤلف: طبیب شیرازی، رکن‌الدین مسعود بن حسین (زنده در 931ق.)75
منتخبی است از کتاب “کنز الحکماء” تالیف ابوسعید بن ابراهیم (یا ابراهیم بن ابوسعید بن ابراهیم) متطبب مغربی علائی76 (قرن ‎۷ق.) که خود آن (کنز الحکماء) نیز از کتاب “تذکره السویدی” موسوم به “التذکره الهادیه و الذخیره الکافیه” تالیف عزالدین ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن طرخان سویدی انصاری شافعی (۶۰۰-‎۶۹۰ق.) استخراج و منتخب شده است. در این منتخب معالجه با امراض با ادویه مفرده و مرکبه
بیان شده و مطالبی دیگر از کتب معتبر طبی به آن افزوده شده. این کتاب که عنوان آن (درر کنز الحکماء) در اواخر مقدمه دوم (برگ ‎۱۰ پ) آمده همانند تذکره السویدی و کنز الحکماء و بر خلاف تالیف دیگر رکن‌الدین (مقاصد الاطباء77) بر حسب امراض در دو مقدمه و ‎۳۰ باب (و هر باب در چند “قول”) مرتب شده است. مولف در مواضع متعدد از جمله در آغاز فصل دوم

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *