در حالی که جهان به خاطر وقوع حملات جمعه گذشته در پاریس در حیرت هست، محققان سخت در تلاشند تا تیکهای پازل در هم ریختی رو به هم بچسبونه که به مرگ ۱۲۹ نفر و جراحت ۹۹ آدم بی گناه رسید.

اما سوالی که مقامات پاریسی موفق به پیدا کردن جواب واسه اون شدن، نوع ماده انفجاریه که حمله کنندگان در جریان حملات تروریستی مورد استفاده قرار دادن.

فرانسوا مالینز دادستان پاریس روز شنبه به خبرنگاران گفت که از هشت مهاجم شناسایی شده، هفت نفر اونا جلیقهایی پر از گلولهای انفجاری رو بر تن داشتن که واسه ایجاد بیشترین تعداد تلفات طراحی شده بودن.

ماده کلیدی در این بمبا اونطور که مالینز گفته یه جور ترکیب شیمیایی به نام triacetone triperoxide یا TATP بوده که در اصل پودر کریستالی خطرناکی هم واسه تروریستا و هم واسه مردم عادیه.

در ادامه این مطلب با سایت ما همراه باشین.

پودر سفید بی ثبات

ساختن TATP ساده و تشخیصش بسیار سخته. این ماده هم اینکه به شکلی باورنکردنی بی ثباته. در واقع تنها یه ضربه محکم کافیه تا اونو با نیرویی ۸۰ درصد بیشتر از TNT منفجر کنه.

از این ماده به تناوب در حملات تروریسستی مختلفی استفاده شده که از اون جمله میشه به رخدادهای سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ در لندن اشاره کرد. بمبایی که در سالای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ در لندن منفجر شدن هم شامل TATP بودن. در انفجارهای سال ۲۰۰۵ اوکلاهاما و ۲۰۰۶ تگزاس سیتی هم اونطور که در گزارش منتشر شده از طرف محققان دانشگاه نورث ایسترن اومده از این ماده استفاده شده.

شاید دو ماده مورد استفاده در TATP به نظرتون آشنا هستن. باید بگیم که Acetone و Peroxide فت و فراوون در مواد آرایشی و لوازم مربوط به کمکای اولیه استفاده میشن.

Jimmie Oxley یکی از محققان مواد منفجره در دانشگاه رود آیلنده که با ارسال ایمیلی واسه سایت تک اینسایدر اینطور گفته که در زمان تولید این ماده، احتمال انفجار اون بسیار بالاست.

مشخصات شیمیایی TATP

همونطور که قبلا گفتیم، تشخیص این ماده بسیار سخته چون در اون خبری از نیتروژن که یه ترکیب کلیدی در بمبای دست ساز هستش نیس.

هرکدوم از مولکولای این TATP فقط شامل هیدروژن، اکسیژن و کربن هستن که همه از جمله موادی هستن که فت و فراوون روی زمین یافت می شن و شکلی مثل حلقه دارن.

از سال ۱۸۹۵ میلادی تا به امروز که این ماده کشف شد، قدرت انفجاری اون مثل معمایی بوده که پیش روی محققان قرار گرفته. برخلاف مواد انفجاری با بِیس نیتروژن، این ماده واسه انفجار به هیچ آتیش و شعله ای نیاز نداره. حال سوال اینجاس که ماده مورد بحث اگه واسه منفجر شدن به گرما احتیاجی نداره، انرژی خود واسه این منظور رو از کجا میگیره؟

کنان در سال ۲۰۰۵ و بعد از چند سال تحقیق روی این ماده دریافت که TATP به جای اینکه یه بمب آتیش زا باشه، بیشتر مثل یه انفجار هوایی بزرگ و گسترده س. وقتی که یکی از کریستالای ماده نامبرده به سختی دچار لرزش و حرکت می شه هرکدوم از مولکلای اون به چهار مولکول گازی تقسیم می شه.

براساس مقاله ای که دور و بر تحقیقات سال ۲۰۰۵ کنان و همکارانش در مورد این ماده انجام شد، با وجود اینکه این گاز در دمای اتاق قرار داره، تعداد مولکول هاش چهار برابر بیشتر شده و در نتیجه فشار حاصله از اون ۲۰۰ برابر هوای اطرافشه.

همین فشار که یه [و نیم] تن در هر اینچ مربع می شه و بعد به سمت بیرون حرکت می کنه یه جور قدرت انفجاری بوجود میاره که ۸۰ برابر از TNT بیشتره.

پس از انفجار این ماده، مولکولای گازی انرژی حرکتی خود رو به محیط دور و بر میدن و شوکی رو ایجاد می کنن که باعث به بار اومدن خرابی می شه.

امکان تشخیص این ماده هست؟

محققان حالا سخت مشغول کار هستن تا راه هایی عملی واسه کشف TATP قبل از انفجار اونو پیدا کنن.

ACRO Security Technologies شرکتیه که به وسیله کنان تاسیس شده و یه جور «تستر واسه مواد ساخته شده از پراکسید» ساخته که ابعادی به اندازه یه ماژیک داره و با عنوان ACRO-P.E.T ازش صحبت به میون میاد.

این تستر میتونه به سرعت تشخیص بده یه ماده مشکوک که در جایی کشف شده شامل مواد منفجر پراکسیدی هست یا خیر. محققان دیگه هم تلاش دارن راه هایی رو واسه تشخیص این ماده انفجاری در زمان انتفالش پیدا کنن بی اینکه احتیاجی به تست شیمیایی مستقیم اون ماده داشته باشن.

واسه نمونه در سال ۲۰۱۱ میلادی، محققان هیتاچی ژاپن ماشینی رو تولید کردن که هوای دور و بر یه مسافر رو به درون خود می کشید و ظرف فقط دو ثانیه می تونست کوچیکترین اثرات این ماده رو تشخیص بده.

یه گروه تحقیقاتی آلمانی هم در تابستون گذشته اعلام کرد که میتونه حجمای بالای TATP رو در بین انتقالش تشخیص بده. اونا در یافته های تحقیقات خود اینطور اعلام کردن که چون این ماده بیشتر از اندازه حساسه، افراد خرابکار معمولا قبل از انتقالش اونو درون مایعی حل می کنن و بوی خاص اون مایع همون چیزیه که محققان امید دارن اسکنرهای امنیتی آینده توانایی تشخیصش رو داشته باشن.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *