نحوه پیگیری و ضمانت اجراهای گزارش های کمیسیون اصل ۹۰

 
 
دانشکده حقوق و علوم سیاسی
پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته حقوق عمومی
عنوان:
نحوه پیگیری و ضمانت اجراهای گزارش های کمیسیون اصل ۹۰
استاد راهنما:
دکتر خلیل الله سردارنیا
استاد مشاور:
دکتر سید مجتبی واعظی
نگارش:
لیلا روشن
زمستان ۹۳
تقدیم به :
قلبی آکنده از عشق و معرفت ، همسرم ، که سقفی سرشار از سلامت، عافیت و امنیت را برای من ارمغان داشته است …
سپاسگزاری :
اکنون که این رساله به پایان رسیده است برخود فرض می دانم که از استاد ارجمندم جناب آقای دکتر سردارنیا به پاس زحمات بی دریغشان، که با رهنمودها، دلگرمیها و سعه صدر بی شائبه، در کنار علم آموزی، برای من مدرس اخلاق و افتادگی نیز بوده اند، صمیمانه سپاسگزار باشم.
همچنین از استاد گرامیم، جناب آقای دکتر واعظی، که با مشاوره های ارزنده شان سهمی عظیم را در رشد بینش و نگرش علمی و فکری من داشته اند، کمال قدردانی را دارا هستم.
و در پایان از تمامی عزیزانی که مرا در تقریر و اتمام این طرح یاری نموده اند سپاسگذاری نموده و از خداوند منان یاری بیشتر جهت توفیق در تمامی مراحل زندگی را خواستارم.

چکیده

نحوه پیگیری و ضمانت اجراهای گزارش های کمیسیون اصل ۹۰
به وسیله :
لیلا روشن
نظارت بر اعمال حکومت در تمامی سیستم های حکومتی امروزی امری پذیرفته شده و غیرقابل انکار است. این نظارت چه از طریق قوای حکومتی نسبت به یکدیگر و چه نهادهای مردمی نسبت به قوای حکومتی اعمال می گردد که هر دو شیوه آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران همراه با سازوکارهای آن تصریح شده است. موضوع مبارزه با فساد به ویژه فساد اقتصادی که امروزه در بسیاری از کشورها با تفاوت در میزان و کم و کیف رخ می دهد، از مباحث مهم در حقوق اداری است، این موضوع، نیازمند ایجاد و توسعه نهادهای نظارتی است. در حقوق اساسی و اداری ایران یکی از کانال های نظارت بر سازمان های اداری، اصل نود قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است؛ بر اساس این اصل، هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قضائیه داشته باشد، می تواند شکایت خود را به صورت کتبی به مجلس شورای اسلامی عرضه کند و مجلس موظف است به این شکایات رسیدگی کند و پاسخ کافی بدهد. در مواردی که شکایت به قوه مجریه یا قضاییه مربوط است رسیدگی و پاسخ کافی از آن ها بخواهد و در مدت مناسب نتیجه را اعلام کند و در موردی که مربوط به عموم باشد به اطلاع عامه برساند. براساس این اصل، کمیسیون اصل نود قانون اساسی بر اساس ماده ۴۴ آیین نامه داخلی مجلس تشکیل شد.
پرسش اصلی در این رساله آن است که نهادهای نظارتی فراقضایی چه جایگاهی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دارند و کمیسیون اصل نود به عنوان یکی از مهمترین این نهادها از چه سازوکارهای حقوقی و ضمانت اجراهایی برخوردار است؟ در پاسخ باید گفت که نظارت اداری و اقتصادی به همراه سازوکارهای حقوقی آن در قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران تصریح شده است و کمیسیون اصل نود یکی از مهمترین نهادهای فراقضایی نظارتی همراه با ضمانت اجرای حقوقی و سیاسی است. یافته مهم این تحقیق آن است که اثرگذاری و پیگیریهای کمیسیون اصل نود قانون اساسی به میزان زیادی، به جایگاه مجلس شورای اسلامی در افکار عمومی و همسویی و حسن روابط قوای مقننه و قضائیه دارد.
کلید واژه: نظارت، کمیسیون اصل نود، ضمانت اجرا، فساد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه ۲
الف: تعریف و بیان مسأله تحقیق ۲
ب: پیشینه علمی و ضرورت انجام پژوهش ۵
ج:پرسش های پژوهش ۷
د: فرضیه پژوهش ۷
ه: اهداف پژوهش ۸
و: روش پژوهش ۸
ز: سازماندهی پژوهش ۹
ی: محدوده زمانی و مکانی ۹
فصل نخست: چارچوب نظری و مفهومی پژوهش ۱۱
مبحث نخست: تعریف نظارت، جایگاه و ضرورت وجودی نهادهای نظارتی ۱۱
گفتار نخست : تعریف نظارت ۱۲
گفتار دوم : فلسفه وجودی نظارت ۱۶
گفتار سوم : اهمیت و جایگاه نظارت ۱۸