مقاله رایگان با موضوع سلسله‌مراتب، روش تحقیق، تکنیک AHP، تحلیل داده

دانلود پایان نامه

قرار گیرد را می توان به عنوان یک سیستم هندسی شامل m نقطه در یک فضای n بعدی در نظر گرفت. تکنیک TOPSIS بر این مفهوم بنا شده است که گزینه انتخابی کمترین فاصله را با راه حل ایده آل منفی (بدترین حالت ممکن) داشته باشد (اصغرپور، 1383).
از آنجا که در این مطالعه، انتخاب یک برند چسب مطلوب به شناسائی و رتبه‌بندی عوامل کمی و کیفی زیادی بستگی دارد، لذا استفاده از روش TOPSIS برای آن درنظر گرفته شده است. برند چسبی معتبر است که بیشترین فاصله را از عوامل منفی و کمترین فاصله را از عوامل مثبت داشته باشد. گام های انتخاب برند چسب معتبر با تکنیک تاپسیس عبارتند از:
– شناسائی معیارها و گزینه ها (انواع برند چسب موجود در بازار شرکت)
– شناسائی وزن هریک از گزینه ها
– امتیاز دهی به گزینه ها براساس هر یک از معیارها (ماتریس ارتباطات)
– بی مقیاس سازی ماتریس ارتباطات با نورم (N)
– تبدیل ماتریس بی مقیاس شده به ماتریس بی مقیاس موزون براساس وزن شاخص ها
برای بدست آوردن ماتریس بی‌مقیاس موزون باید اوزان شاخص‌ها را داشته باشیم. برای این کار از تحلیل سلسله مراتبی فازی FAHP استفاده شده است. به این منظور ماتریس بی‌مقیاس شده را در ماتریس مربعی (Wnxn) که عناصر قطر اصلی آن اوزان شاخص‌ها و دیگر عناصر آن صفر است ضرب می‌کنیم. این ماتریس را ماتریس بی‌مقیاس شده موزون گویند و با V نشان داده می‌شود. (مومنی و شریفی، 1390).
V = N x Wnxn
– محاسبه ایده آل های مثبت و منفی برای هر شاخص
– محاسبه فاصله هر گزینه از ایده آل های مثبت و منفی هر شاخص
– تعیین میزان نزدیکی نسبی هر گزینه به راه‌حل ایده‌آل
برای اینکار از فرمول زیر سود می‌بریم:
CL*i = di- /( di- + di+ )
مقدار CL بین صفر و یک است. هرچه این مقدار به یک نزدیکتر باشد راه‌کار به جواب ایده‌آل نزدیکتر است و راه‌کار بهتری می‌باشد.
3-6-2-1 تکنیک TOPSIS فازی
در این بخش به توضیح تکنیک TOPSIS فازی معرفی شده توسط چن، جهت رتبهبندی می‌پدازیم. تکنیک TOPSIS فازی معرفی شده توسط چن با توجه به ماهیت این پژوهش، شامل مراحل زیر می باشد. (چن56، 1997)
گام اول:
فرض کنید ماتریس تصمیمگیری ارزیابی تامین‌کنندگان در شاخص‌های منتخب، به شرح زیر باشد:

در این ماتریس:
i: تعداد تامین‌کننده مورد ارزیابی (m)
j: تعداد شاخص‌ها (n)
: میانگین امتیازات فازی iاّمین تامین‌کننده در شاخصjاّم که به صورت عدد فازی زیر محاسبه شده است.

: میزان اهمیت شاخص‌ها است که به صورت عدد فازی زیر بیان می شود:

لازم به ذکر است که در این پژوهش، اهمیت شاخص‌ها با استفاده از تکنیک AHP فازی تعیین گردیده است.
گام دوم: بیمقیاس نمودن ماتریس تصمیمگیری
در این گام بایستی ماتریس تصمیمگیری فازی را به یک ماتریس بی مقیاس شده فازی () تبدیل نمائیم. برای بهدست آوردن ماتریس ، کافی است از یکی از روابط زیر استفاده نمایید:
رابطه 3-1:

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه دربارهسلسله مراتبی، سلسله مراتب، تحلیل سلسله مراتبی، درصد تجمعی

به طوریکه در این رابطه مقدار برای هر فرد برابر است با:

رابطه 3-2:

در این رابطه مقدار از رابطه زیر برای هر فرد بدست میآید:

گام سوم:
ایجاد ماتریس بی مقیاس وزین فازی با مفروض بودن بردار به عنوان ورودی به الگوریتم. بهطوریکه:

گام چهارم: مشخص نمودن ایدهآل مثبت فازی و ایدهآل منفی فازی، برای مؤلفهها.

در این پژوهش از مقدار ایدهآل مثبت فازی و ایدهآل منفی فازی معرفی شده توسط چن استفاده میشود. این مقادیر عبارتند از:

گام پنجم: محاسبه مجموع فواصل هر یک از مؤلفه ها از ایدهآل مثبت فازی و ایدهآل منفی فازی:
در صورتی که A و B دو عدد فازی به شرح زیر باشند، آنگاه فاصله بین این دو عدد فازی بواسطه رابطه 3-3 به دست میآید:

رابطه 3-3:

با توجه به توضیحات فوق در مورد نحوه محاسبه فاصله بین دوعدد فازی، فاصله هر یک از مؤلفه ها را از ایدهآل مثبت و ایده آل منفی بهدست میآوریم:

گام ششم: محاسبه نزدیکی نسبی مؤلفه i اّم از ایده آل مثبت. این نزدیکی نسبی را به صورت زیر تعریف میکنیم:

گام هفتم: رتبهبندی گزینهها
بر اساس ترتیب نزولی می توان گزینه های موجود از مساله مفروض را رتبهبندی نمود.
3-7 جمعبندی
پایه هر علمی، روش شناخت آن است و اعتبار قوانین هر علمی به روششناختی مبتنی است که در آن علم به کار میرود. روش تحقیق مجموعهای از قواعد، ابزار و راههای معتبر و نظام یافته برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است.
در این راستا، در این فصل به بیان روش تحقیق، جامعه و نمونه آماری، ابزار گردآوری دادهها، روشها و تکنیکهای تجزیه و تحلیل دادهها پرداخته شد. در فصل آتی به یافته‌های حاصل از روش تحقیق خواهیم پرداخت.

فصل چهارم
یافته های تحقیق

4-1 مقدمه
درمرحله تجزیه و تحلیل، نکته مهم این است که محقق باید اطلاعات و داده‌ها را در مسیر هدف، پاسخگویی به سؤال یا سؤالات تحقیق و نیز ارزیابی فرضیه‌های خود جهت داده و مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. (حافظ‌نیا، 1382 : 102) در این تحقیق برای شناسائی روابط و تعیین اولویت شاخص‌های تحقیق حاضر از مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره و مدل AHP و TOPSIS استفاده شده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‏های بدست آمده از نرم افزار تحلیل سلسله‌مرا
تبی اکسپرت چویس و کدنویسی در محیط اکسل استفاده شده است.
4-2 شناسائی شاخص‌های نهائی
هدف این پژوهش شناسایی برند برتر است بنابراین در گام نخست معیارهای اصلی انتخاب شده است. معیارهای اصلی عبارتند از: شاخص‌های قیمت، شاخص‌های شهرت، شاخص‌های کیفیت، شاخص‌های وفاداری، شاخص‌های کالا یا محصول، شاخص‌های کانال توزیع، شاخص‌های داخلی یا خارجی بودن، شاخص‌های ترویج. برای هریک از این معیارهای اصلی تعدادی زیرمعیار انتخاب شده است. از این معیارها و زیرمعیارها برای اولویت‌بندی سه راهکار توسعه اقتصادی استفاده شده است. برندهای شناسائی شده عبارتند از: برند شماره یک یا کالا مهر (آکفیکس)، برند شماره دو یا فومن شیمی (کاسپین)، برند شماره سه یا بازرگانی آراز (اینترباند)، برند شماره چهار یا بازرگانی سیف (میتراپل)، برند شماره پنج یا غفاری و برند شماره شش یا هنکل، برند شماره هفت یا کاریز. معیارها و زیرمعیارهای شناسایی شده در جدول آمده است.

مطلب مشابه :  پایان نامه با کلمات کلیدیمقام معظم رهبری، زین العابدین

جدول (4-1) معیارها و زیرمعیارهای تحقیق
نماد
معیار
زیرمعیارها
نماد
C1
قیمت
تخفیف و زمان پرداخت
S11

موقعیت جغرافیایی
S12

فهرست قیمت های فروش
S13
C2
شهرت
سهم بازار
S21

اعتبار و موقعیت تولید کننده
S22

سابقه تجربه طولانی
S23

تصور خریدار از فروشنده
S24
C3
کیفیت
دوام
S31

استحکام
S32

کیفیت مواد اولیه
S33

کیفیت بسته بندی
S34
C4
وفاداری
خدمات پس از فروش
S41

سهولت سفارش
S42

تعهدات شرکت
S43

طرز برخورد
S44

توضیحات آموزشی
S45
C5
کالا یا محصول
اندازه
S51

تنوع محصول
S52

طراحی
S53

ضمانت نامه
S54
C6
کانال توزیع
موجود بودن
S61

محل پخش کالا
S62

حمل و نقل
S63

پوشش کالا
S64
C7
داخلی یا خارجی بودن
خارجی بودن
S71

داخلی بودن
S72

تحت لیسانس
S73
C8
ترویج
تبلیغات
S81

روابط عمومی و عمومی سازی
S82

بازاریابی مستقیم
S83

فروشندگی شخصی
S84

فروش ویژه
S85

در این پژوهش برای تعیین وزن گزینه‌ها و شاخص‌های مدل از تکنیک تحلیل سلسه‌مراتبی (AHP) استفاده شده است. الگوی سلسله‌مراتبی مدل با استفاده از تکنیک AHP در شکل ترسیم شده است. همچنین معیارها زیرمعیارهای تحقیق با اندیس عددی بصورت جدول نامگذاری شده‌اند تا در جریان تحقیق به سادگی قابل ردیابی و مطالعه باشد.

شکل (4 – 1) الگوی سلسله‌مراتبی مدل تحقیق

4-3 تعیین اولویت معیارها و زیرمعیارها در مناطق پرفروش
4-3-1 تعیین اولویت معیارهای اصلی براساس هدف
برای انجام تحلیل سلسله‌مراتبی نخست معیارهای اصلی براساس هدف بصورت زوجی مقایسه شده‌اند. تکنیک AHP یک تکنیک رتبه‌بندی است و رتبه‌بندی در این تکنیک براساس مقایسه‌های زوجی صورت می‌گیرد. مقایسه زوجی بسیار ساده است و تمامی عناصر هر خوشه باید به صورت دو به دو مقایسه شوند. بنابراین اگر در یک خوشه n عنصر وجود داشته باشد (n(n-1))/2 مقایسه صورت خواهد گرفت. چون هشت معیار وجود دارد بنابراین تعداد مقایسه‌های انجام شده برابر است با:

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد با موضوعتحلیل داده، انحراف معیار، جمعیت شناختی، عوامل کلیدی

(n(n-1))/2=(8(8-1))/2=28

بنابراین 28 مقایسه زوجی از دیدگاه گروهی از خبرگان انجام شده است و با استفاده از تکنیک میانگین هندسی دیدگاه خبرگان تجمیع گردیده است. ماتریس مقایسه زوجی حاصل از تجمیع دیدگاه خبرگان در جدول ارائه شده است.
جدول (4-2) ماتریس مقایسه زوجی معیارهای اصلی
 
قیمت
شهرت
کیفیت
وفاداری
محصول
توزیع
داخلی یا خارجی
ترویج
قیمت
1
2.724
1.717
1.154
1.729
0.575
4.450
4.588
شهرت
0.367
1
0.896
1.003
1.273
2.726
2.863
1.669
کیفیت
0.583
1.116
1
4.635
2.625
1.194
2.166
1.140
وفاداری
0.866
0.997
0.216
1
1.509
1.418
4.478
4.214
محصول
0.578
0.381
0.381
0.663
1
3.047
0.331
1.516
توزیع
1.738
0.367
0.838
0.705
0.328
1
0.482
0.724
داخلی یا خارجی
0.225
0.349
0.462
0.223
3.017
2.076
1
2.987
ترویج
0.218
0.599
0.237
0.237
0.659
1.381
0.335
1

گام بعدی محاسبه میانگین هندسی هر سطر برای تعیین وزن معیارها است:
π_1=√(8&1*2.724*1.717*1.154*1.729*0.575*4.450*4.588)=1.799
به همین ترتیب میانگین هندسی سایر سطرها محاسبه می‌شود. سپس مجموع میانگین هندسی تمامی سطرها محاسبه می‌شود. با تقسیم میانگین هندسی هر سطر بر مجموع میانگین هندسی سطرها مقدار وزن نرمال بدست می‌آید که به آن بردارویژه نیز گفته می‌شود. خلاصه نتایج در جدول آمده است:

جدول (4-3) تعیین اولویت معیارهای اصلی
 
قیمت
شهرت
کیفیت
وفاداری
محصول
توزیع
داخلی یا خارجی
ترویج
میانگین هندسی
بردار ویژه
قیمت
1
2.724
1.717
1.154
1.729
0.575
4.450
4.588
1.799
0.212
شهرت
0.367
1
0.896
1.003
1.273
2.726
2.863
1.669
1.237
0.146
کیفیت
0.583
1.116
1
4.635
2.625
1.194
2.166
1.140
1.482
0.175
وفاداری
0.866
0.997
0.216
1
1.509
1.418
4.478
4.214
1.287
0.152
محصول
0.578
0.381
0.381
0.663
1
3.047
0.331
1.516
0.735
0.087
توزیع
1.738
0.367
0.838
0.70
5
0.328
1
0.482
0.724
0.675
0.080
داخلی یا خارجی
0.225
0.349
0.462
0.223
3.017
2.076
1
2.987
0.790
0.093
ترویج
0.218
0.599
0.237
0.237
0.659
1.381
0.335
1
0.467
0.055

بنابراین بردار ویژه اولویت معیارهای اصلی به صورت W1 خواهد بود.

براساس بردار ویژه بدست آمده معیار قیمت با وزن نرمال شده 212/0 از بیشترین اولویت برخوردار است. معیار کیفیت با وزن 175/0 در اولویت دوم قرار دارد. معیار وفاداری با وزن نرمال 152/0 در اولویت سوم قرار دارد. نرخ ناسازگاری مقایسه‌های انجام شده 038/0 بدست آمده است که کوچکتر از 1/0 می‌باشد و بنابراین می‌توان به مقایسه‌های انجام شده اعتماد کرد.

شکل (4 – 2) نمایش گرافیکی اولویت معیارهای اصلی
4-3-2 مقایسه و تعیین اولویت زیرمعیارها
در گام دوم از تکنیک AHP زیرمعیارهای هر معیار بصورت زوجی مقایسه‌ شده‌اند.
4-3-2-1 تعیین اولویت زیرمعیارهای قیمت
محاسبات انجام شده برای تعیین اولویت زیرمعیارهای قیمت در جدول ارائه شده است. چون سه زیرمعیار وجود دارد بنابراین سه مقایسه زوجی انجام گرفته است.

جدول (4-4) تعیین

دیدگاهتان را بنویسید