• دولت الکترونیکی تلاش‏های دولت‏ها واسه جفت و جور کردن شهرهایی با اطلاعات و خدمات لازم اونا با بهره گرفتن از یه سری از تکنولوژی‏های ارتباطی و اطلاعاتیه [Cohen and Eimicke, 2001, p2].
  • دولت الکترونیکی روش‏ای واسه دولت‏ها به خاطر به کار گیری فناوری جدیده که تسهیلات لازم رو جهت دسترسی مناسب به اطلاعات و خدمات دولتی با کیفیت بالاتر جفت و جور می‏کنه و فرصت‏های بیشتری رو واسه مشارکت مردم در پروسه های دموکراسی ایجاد می‏کنه [Fang, 2002, p2].
  • دولت الکترونیکی بهینه‏سازی همیشگی سرویس دهی و مشارکت ذینفعان و دولت از راه تغییر رابطه داخلی و خارجی به کمک تکنولوژی، اینترنت و واسطه‏های جدیده [ITU, 2001, p12].
  • دولت الکترونیکی به استفاده سازمان‏های دولتی از فناوری اطلاعات گفته می‏شه که توانایی ایجاد تغییر در چگونگی رابطه با شهروند، بخش تجاری و دیگه قسمت‏های دولت رو داره. [World Bank, 2002, p1].
  • طبق تعریف دولت کانادا، دولت الکترونیکی یه دولت دیجیتالی بدون دیواره. دولت الکترونیکی سازمانی مجازیه که خدمات دولتی رو به صورت برخط به مشتریان یا خواهندگان ارائه می‏دهد و موجب مشارکت اونا در فعالیت‏های سیاسی می‏شه.
  • دیجیتال

  • طبق تعریف دولت سنگاپور، دولت الکترونیکی ترکیب فناوری اطلاعات با فعالیت‏ها و پروسه های دولتی واسه بهتر شدن سرویس دهی دولتی به شهروندان، نه هاده ها و بخش‏های مختلفه.
  • دولت الکترونیک یعنی سرویس دهی دولتی به مردم و سازمانها به صورت شبونه‏روزی با بهره گرفتن از فناوری اطلاعات [سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد، ۱۳۸۱[.

در بقیه تعاریف ارائه شده, به جنبه‏های پاسخگویی، مسئولیت‏پذیری و شفاف‏سازی توجه گردیده. پس با در نظر گرفتن تعاریف مطرح شده، دولت الکترونیک راهی واسه دولت‏هاست تا با بهره گرفتن از فناوری‏های جدید، دسترسی مناسب مردم به اطلاعات و خدمات دولتی جفت و جور شده، کیفیت خدمات بهتر شده و امکانی جفت و جور شه تا مردم در جریانات و فعالیت‏های دموکراتیک شرکت کنن [طرح مطالعه و تدوین سند و برنامه پیشرفت دولت الکترونیکی، ۱۳۸۳، ص ۴۴[.

با در نظر گرفتن تعاریف فوق مهم ترین قدم در تحقق دولت الکترونیکی، استفاده فناوری اطلاعات و ارتباطات در امور مدیریتی و اجرایی سازمان های دولتی و یا یعنی رسیدن به سازمان های الکترونیکیه. واقعا دولت الکترونیکی تشکیل شده از مجموعه سازمان های الکترونیکی دولتیه که در شکل ۳  نشون داده شده.

شکل ۳: مدل مفهومی دولت الکترونیک

]طرح کامل فناوری اطلاعات و ارتباطات استان همدان، ۱۳۸۴[

 

دولت الکترونیک فرصتی رو واسه مخاطبان دولت (مردم، افراد حقیقی و حقوقی) جفت و جور می‏کنه تا با بهره گرفتن از راه های الکترونیکی با دولت رابطه برقرار کنن. هدف پایانی و غایی دولت الکترونیک سرویس دهی جور واجور دولتی، با سرعت، کیفیت و هزینه‏ های مناسب در بیست و چهار ساعت شبونه روزه. با پیشرفت دولت الکترونیک نوع رابطه مردم و دولت تغییر می‏کنه و یه رابطه غیر مستقیم ولی با دست کم محدودیت ها ایجاد می‏شه.

 

۲-۵-۲- سازمان الکترونیکی و  دولت الکترونیکی

سازمان های الکترونیکی، سازمان های سنتی هستن که در سایه به کار گیری تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطی از این رو به اون رو شده ان. در سازمان الکترونیکی روش گردش کار، انجام پروسه های جور واجور حرفه، ارتباطات بین افراد در درون سازمان، چگونگی ایجاد رابطه با افراد بیرون سازمان، ارتباطات بین سازمانی، خرید و فروش، تدارکات، مدیریت و … تحت اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات تغییر پیدا کرده و به صورت کامل تر، بهینه تر، مطمئن تر و در زمان کمتر و با خطای کمتر انجام می شه. سازمان های الکترونیکی  به دو نوع زیر تقسیم بندی می شه  [Edmiston, 2003, p6]:

  • سازمان های الکترونیکی دولتی: این سازمان ها در هسته دولت الکترونیکی قرار دارن و در شکل گیری دولت الکترونیکی نقش بسیار مهمی رو اجرا می کنن.
  • سازمان های الکترونیکی تجاری: این سازمان ها در هسته کار و کاسبی الکترونیکی قرار دارن و در شکل گیری کار و کاسبی الکترونیکی نقش بسیار مهمی رو اجرا می کنن.

امروزه بخش کار و کاسبی (کلیه بخش ها و میدون های جور واجور غیردولتی که در اونا بر مبنای خرید و فروش، درآمد حاصل می شه) هم از تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطی اثرات زیادی پذیرفته و از این رو به اونو شدست. کار و کاسبی الکترونیکی در واقع حاصل این تغییر ها و تغییراته. اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر بخش کار و کاسبی از دیدگاه های مختلفی مانند موارد زیر قابل بررسیه:

  • پروسه بازاریابی
  • پروسه ساخت و تولید
  • پروسه های سرویس دهی
  • سازماندهی و مدیریت نیروی انسانی
  • زیرساخت ها، وسیله ها و لوازم

 

۲-۵-۳- اهداف دولت الکترونیک

با بررسی متون علمی و تخصصی در رابطه در مورد دولت الکترونیک در می‏یابیم که همه دولت‏ها دارای اهداف تقریباً  برابری در مورد پیاده‏سازی دولت الکترونیک هستن. ایجاد و تقویت محیط تجاری، مشتریان بر خط[۱] به جای مشتریان به خط[۲]، تقویت حکومت، پیشرفت مشارکت عمومی، بهبود در بازده و بهره‏وری، خدمات‏رسانی الکترونیک، اطلاعات‏رسانی الکترونیک و پاسخگویی در مقابل نیازای شهروندان به عنوان اهداف اصلی دولت الکترونیک شناخته می‏شن.

در آخرً می‏توان گفت که هدف دولت الکترونیک، آسون کردن رابطه سه بازیگر کلی در جامعه یعنی دولت، شهروندان و بخش خصوصی به خاطر تسریع در رشد پروسه های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشوره. با در نظر گرفتن این تقسیم‏بندی می‏توان اهداف زیر رو واسه دولت الکترونیک ذکر کرد [Shackleton, 2005, p3] :
اقتصادی

  • دولت الکترونیک واسه شهروندان
  • افزایش کیفیت خدمات دولتی
  • به روز بودن خدمات دولتی
  • دسترسی بیست و چهار ساعته به خدمات دولتی
  • بهتر شدن وضعیت شهروندان به واسطه پخش مناسب خدمات دولتی
  • افزایش پاسخگویی دولت در مقابل شهروندان
  • تمرکز خدمات دولتی بر نیازای شهروندان
  • امکان سفارشی سازی و سرویس دهی با در نظر گرفتن نیازای گروه های خاص [مانند معلولین)
  • دولت الکترونیک واسه بخش خصوصی
  • آسون کردن خدمات تجاری و اداری بخش خصوصی
  • کاهش هزینه‏ های بخش خصوصی
  • تدارکات سریعتر، کم هزینه‏تر و مطمئن‏تر با بهره گرفتن از تدارکات الکترونیک[۳]
  • دولت الکترونیک واسه دولت
  • کاهش اندازه دولت
  • کاهش هزینه‏ های دولت
  • افزایش انعطاف پذیری ساختار دولت و یکی بودن به هنگام با تغییرات
  • کاهش تخلفات و فساد اداری
  • افزایش مشارکت مردمی
  • افزایش شفافیت در بدنه دولت
  • افزایش تمرکز زدایی
  • امکان افزایش تفویض اختیار در اراده کردن به سطوح پایینتر
  • اراده کردن

  • تقویت پایه‏های دموکراسی

 

۲-۵-۴- ارکان دولت الکترونیک

فلسفه وجودی دولت، تصدی اداره امور کشور و برآوردن نیازای شهروندانه و اقشار جور واجور مردم براساس این وظیفه جهت رفع خواست‏های قانونی خود به مراکز دولتی مراجعه می‏کنن و از خدمات جورواجور دولتی بهره‏مند می‏شن. مخاطبان دولت به چهار گروه شهروندان، شرکتها و موسسات بخش خصوصی، کارمندان دولتی و بخشهایی دیگه از بدنه دولت تقسیم می‏شن. ارکان دولت الکترونیک هم به همین پایه به چهار بخش تقسیم می‏شه: [Turban, 2003, p 178]
فلسفه

۱- دولت با شرکتها و موسسات بخش خصوصی[۴] (G2B)

۲- دولت با کارمندان دولت[۵] (G2E)

۳- دولت با بخشهای دولتی[۶] (G2G)

۴- دولت با شهروندان[۷] (G2C)

در بیشتر دسته ‏بندی‏ها، بر سه نوع مخاطب (مشتریان) اصلی دولت الکترونیک تاکید می‏شه که شامل شهروندان، بخش خرید و فروش و تجارت و دولته.

دولت با شرکتها و موسسات بخش خصوصی (G2B)

اولین نوع تعاملاته که پیشرفته و موجب افزایش توان رقابتی کشورها در بازار جهانی می‏شه. این مدل نیازمندی‏ها و خدمات چند منظوره جامعه کار و کاسبی رو از راه اینترنت برآورده می‏کنه و تعاملات گسترده‏ای مثل ثبت‏نام، مجوزها، پروانه‏ها، تدارکات و سیستم مناقصه الکترونیکی رو در برمی‏گیرد.

در واقع می‏توان گفت گسترش فعالانه تراکنش‏های الکترونیکی مثل تدارکات الکترونیکی و پیشرفت یه بازار الکترونیکی واسه خرید دولتی، ایجاد و جفت و جور کردن مناقصه‏هایی از راه وسایل الکترونیکی واسه رد و بدل کردن اطلاعات و کالا از جمله اهداف این تعامله.

در ادامه عناوین بعضی از مهمترین خدمات الکترونیکی دولتها به بخش خصوصی آورده شده.

    • ثبت شرکت، علامت تجاری، نتیجه تحقیقات و نوآوریها
    • شرکت در مزایده‏ها, مناقصه‏ها و حراجهای دولتی
    • پرداخت مالیات
    • ثبت اطلاعات کارکنان
    • ارائه گزارشهای مالی

 

  • شبکه تدارکات الکترونیک
  • اخذ مجوز تجاری
  • مشاوره تجاری و اطلاع از قوانین تجاری

 

دولت با کارمندان دولت (G2E)

دامنه سرویس دهی الکترونیکی دولت به محدوده کارمندان دولت هم کشیده شده. در بعضی از کشورها خدمات پست الکترونیک واسه کارمندان دولتی آماده شده طوری که هر کدوم از کارمندان دولتی دارای نشانی پست الکترونیک مختص خود هستن و می‏تونن خیلی راحت با بقیه رابطه برقرار کنن. کارمندان می‏تونن از اطلاعیه‏ها، آیین‏نامه‏های کاری، بخشنامه‏ها و چیزای دیگه ای به جز اینا به صورت برخط اطلاع حاصل کنن. اونا می‏تونن از راه سایتهای اینترنتی درخواست نامه‏های وام رو تکمیل کنن و از اطلاعات وامها و شرایط خواهندگان اطلاع به دست بیارن. علاوه بر این، امکان ایجاد دوره‏های آموزش ضمن خدمت واسه کارمندان دولتی هم هست. ارائه این دوره‏ها، صرفه‏جویی زیادی واسه دولت به همراه داره. انجام روند مدیریت نیروی انسانی شامل استخدام, آموزش و پرورش، نگهداری سوابق و بازنشستگی واسه دولت هزینه‏ های زیادی رو به همراه داره. دولت الکترونیک می‏تونه این هزینه‏ ها رو به راه زیادی کم کنه.

این تعامل، واسه جفت و جور‏سازی اطلاعات لازم کارمندان بخش دولتی طراحی شده تا از راه شبکه‏های اطلاع‏رسانی به  اطلاعات منابع انسانی مثل حقوق و امتیازات شخصی و باز نشستگی، اطلاعات تازه شغلی، تسهیلات اعطایی و بقیه خدمات و اطلاعات در رابطه دست پیدا کنن. این تعامل روش خوبی واسه یادگیری الکترونیکی، آموزش مجازی و از راه دور، مدیریت علم و تشویق واسه ارتقا شغلی کارمندانه و روی شبکه اینترنت قابل رسیدن نیس [GhasmZadeh & Safari, 2003, p4] . در این صورت موسسه های دولتی میتونن تا تاثیر خود رو بهبود بخشن، تاخیر در پروسه ها رو حذف کنن و رضایت و ابقای کارمندان خود رو زیاد کنن.

در کل می‏توان گفت، هدف کلی از این تعامل اینه که عملیات مدیریتی خدمات مدنی و ارتباطات داخلی با کارمندان دولتی واسه شکل گرفتن عملیات به صورت دیجیتالی و سیستم پردازش بدون کاغذ در اداره دیجیتالی آسون شه [سند دولت الکترونیکی، ص ۴۸].

 

دولت با دولت (G2G)

بعضی از کشورها به ایالت و یا جمهوریهایی تقسیم شده‏ان که حکومتهای محلی موجود در این بخشها به عنوان نماینده حکومت مرکزی وظیفه اداره کشور و سرویس دهی به شهروندان رو بردوش دارن. در بعضی از دیگر کشورها هم شعبات وزارتخانه‏ها و ادارات دولتی در مراکز استانها وظایفی دولتی و حکومتی رو انجام می‏بدن. اطلاعات در ساختار دولت از بالا به پایین و پایین به بالا در جریانه. رییس جمهور و وزیران در راس این ساختار و ادارات و مراکز دولتی در نقاط جور واجور کشور در پایین این ساختار قرار دارن. سیاستها و تصمیمات کلی، قوانین و مقررات از بالا به پایین و گزارش یافته های برنامه‏ها از پایین به بالا در جریانه. ایجاد ارتباطهای پیچیده در این ساختار لازمه وجود یه ساختار بروکراتیک بزرگ هستش؛ ساختاری که از انعطاف‏پذیری لازم برخودار نیس, تصمیم‏گیری در راس اون متمرکز شده, کنترلها در اون به سختی صورت می‏گیرد و علاوه بر این حجم بزرگی از بودجه دولت صرف برپا نگه داشتن این ساختار می‏شه. در دولت الکترونیک با پیشرفت شبکه‏های ارتباطی، این ارتباطها خیلی راحت برقرار می‏شن. هزینه‏ های دولت کاهش پیدا می کنه و کارایی بخش دولتی هم با افزایش زیادی روبرو می شه. نبود تمرکز در تصمیم‏گیری و افزایش اختیارات بخشهای استانی و ایالتی از اثرات ایجاد دولت الکترونیکه. بعضی از خدمات که به وسیله دولت الکترونیک واسه بخشهای دولتی آماده شده از این قرار هستن:

  • پست الکترونیک
  • کنفرانسهای تصویری
  • پایگاه های داده اشتراکی
  • جفت و جور نرم‏افزارهای عمومی

اینجا ارتباطات میان بخش‏های دولتی به صورت الکترونیکی انجام می‏گیرد و نیازمند ایجاد یه نظام کامل، به هم پیوسته و کامل بین دستگاه‏های دولتیه. این نوع تعاملات دولت الکترونیکی به دلیل پنهونی بودن اون بیشتر روی شبکه‏های خصوصی با ضریب امنیت بالا و یا روی شبکه‏های خصوصی مجازی۴ اینترنتی انجام می‏گیرد. اون طور که نیازای این مؤلفه به درستی شناسایی و قرار گرفتن شو ، دولت‏ها رو در رسیدن به ویژگیهای لازم یه حکومت خوب کمک می کنه.

خدمات G2G در سطح خارجی شامل داد و ستدهای بین دولتها هستش و می‏تونه به عنوان وسیله‏ای جهت پیشرفت روابط بین‏المللی و دیپلماسی به کار رود.

تدارک دیدن بخشهای دولتی یا همکاریها و ارتباطات آژانسها به صورت برخط تو یه فراپایگاه داده از دولت واسه ایجاد بازدهی موثر، هدف این نوع تعامله.

 

دولت با شهروندان (G2C)

این نوع تعامل همونطور که از نام اون پیداست شامل روابط برقرار شده از طرف دولت الکترونیک با شهروندان یه جامعه س. هدف کلی از این تعامل جفت و جور کردن حرکتی سریع واسه ایجاد خدمات عمومی برخط مخصوصا از راه خدمات‏رسانی الکترونیکی واسه عرضه اطلاعات و ایجاد ارتباطاته [سند پیشرفت دولت الکترونیکی، ص ۴۷].

موراد زیر نمونه‏هایی از خدمات دولت الکترونیک واسه شهروندان هستن:

  • پرداخت مالیات
  • شرکت در حراجی‏ها
  • شغل یابی
  • شرکت در انتخابات
  • خدمات ثبتی (ارسال گذرنامه، ثبت تغییرات نشانی، ارسال شناسنامه، ثبت ازدواج و فوت، درخواست تابعیت، ثبت تولد)
  • دسترسی به اطلاعات جورواجور (آب و هوا، اخبار، قوانین دولتی، مکان‏یابی, جستجوی کدپستی)
  • سرگرمیها, تفریح و گردشگری

 

۲-۵-۶- کار و کاسبی الکترونیک

منظور از بخش کار و کاسبی، کلیه بخش ها و میدون های جور واجور غیردولتیه که در اونا بر مبنای خرید و فروش، درآمد حاصل می شه. در این حالت براساس تعاملات جور واجور بین افراد (حقیقی یا حقوقی) درآمد حاصل شده و در واقع فعالیتی اقتصادی شکل می گیرد. این بخش کلیه فعالیت های تجاری، بازرگانی، تولیدی و خدماتی رو شامل می شه.

امروزه بخش کار و کاسبی هم از تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطی اثرات زیادی پذیرفته و از این رو به اونو شدست. کار و کاسبی الکترونیکی در واقع حاصل این تغییر ها و تغییراته. اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر بخش کار و کاسبی از دیدگاه های مختلفی مانند موارد زیر قابل بررسیه. [Miller, 2003, p8]:

  • پروسه بازاریابی
  • پروسه ساخت و تولید
  • پروسه های سرویس دهی
  • سازماندهی و مدیریت نیروی انسانی
  • زیرساخت ها، وسیله ها و لوازم

مثل دولت الکترونیکی، کار و کاسبی الکترونیکی رو هم می توان با گرافی غیر وصل از سازمان های الکترونیکی تجاری مدل کرد (شکل ۴). در این گراف، گره ها رو سازمان های الکترونیکی تجاری می نامند. این واژه از اصطلاح commercial organization گرفته شده و موجودیت های حقوقی رو شامل می شه که در بخش کار و کاسبی فعالیت می کنن. مثل دولت الکترونیکی، هسته بخش کار و کاسبی الکترونیکی هم سازمان الکترونیکیه.

سازمان الکترونیکی تجاری هم مثل دولت الکترونیک دارای تعاملات مختلفیه. :

  • تعاملات کار و کاسبی- مردم
  • تعاملات کار و کاسبی- کار و کاسبی
  • تعاملات کار و کاسبی- دولت
  • تعاملات کار و کاسبی- کارمندان

 

شکل ۴: مدل مفهومی کار و کاسبی الکترونیکی

]طرح کامل فناوری اطلاعات و ارتباطات استان همدان، ۱۳۸۴، ص ۱۵۲[

 

۲-۶- شهر الکترونیک

حالا پس از بررسی و جستجو در معنی دولت الکترونیک می‏توان یه قدم به جلو نهاده و کاربرده های عملی دولت الکترونیک رو تو یه شهر بررسی کرد. در واقع می‏توان گفت که معنی شهر الکترونیک چیزی جدا و منفک از معنی دولت الکترونیک نمی‏باشه و در واقع شهر الکترونیک در طول دولت الکترونیک قرار می‏گیرد. یعنی شهر الکترونیک زاییده و حاصل پیاده‏سازی دولت الکترونیک و هم جهت با اون هستش. شایان  ذکره که در منابع و مراجع علمی موجود و در تجارب جهانی اصطلاح “شهر الکترونیک” اصطلاح آشنایی نمی‏باشه, و این بدین مفهومه که معنی شهر الکترونیک در واقع در درون دولت الکترونیک نهفته هستش.

 

۲-۶-۱- معنی شهر الکترونیک

به خاطر آشنایی با معنی شهر الکترونیک، در ادامه به ارائه بعضی تعاریف موجود در مورد شهر الکترونیک می پردازیم.

شهر الکترونیک یعنی امکان دستر سی الکترونیکی شهروندان به کلیه ادارت، اماکن درون‏شهری و رسیدن به اطلاعات جور واجور نیاز به صورت شبونه‏روزی، هفت روز هفته، به روش ای با ثبات، قابل اطمینان، امن و پنهونی. [جلالی، ۱۳۸۳، ص ۴۷]

شهر  الکترونیک شهریه که در اون روی فرصت های خلق شده به وسیله فناوری اطلاعات و ارتباطات، به خاطر افزایش موفقیت و تاثیرگذاری بیشتر سرمایه گذاری شده. [Odendaal, 2003, p3]

شهر الکترونیکی شهریه دارای ارتباطات مخابراتی و شبکه ای که از طرف بخش فناوری طالاعات واسه انجام رد و بدل کردن اطلاعات کنترل می شه. . [Cohen, 2001, p2]

شهر الکترونیک یعنی ارتباطی هماهنگ و براساس شبکه واسه انجام وظایف معمولی ساکنین به روش الکترونیکی که قبل از این در مدل شهر معمولی شهر به وسیله خود افراد انجام می شد.  [Coucelis, 2001, p47]

کلیات پیاده‏سازی شهر الکترونیک هم از قدم‏های پیاده‏سازی دولت الکترونیکی پیروی می‏کنه چون همونطور که قبلاً هم به اون گفته شد شهر الکترونیک زاییده دولت الکترونیکه. مجری تدوین طرح ICT جزیره کیش نیازمندی‏های پیاده‏سازی شهر الکترونیک رو به صورت زیر بیان می‏کنه: [IDI, 2005, Page 8-17]

  • تدوین روش هدف دار مناسب
  • سازمان
  • پشتیبانی دولتی
  • آموزش
  • زیرساخت
  • تأمین بودجه و مدیریت مالی
  • قوانین
  • پشتیبانی فنی و مشارکت

 

۲-۶-۲- زندگی الکترونیک

زندگی الکترونیکی سبک جدیدی از زندگیه که با پیشرفت تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطی حاصل می شه. می توان گفت به زندگی در جامعه اطلاعاتی، زندگی الکترونیکی می می گن. جامعه اطلاعاتی جامعه ایست که تولید، پخش، آزمایش و پردازش و مصرف اطلاعات مهمترین فعالیت اقتصادی و فرهنگی جامعه رو تشکیل می دهد. در واقع بر این اساس هدف از شهر الکترونیکی، ایجاد جامعه اطلاعاتی در سطح شهره. واسه ایجاد زندگی الکترونیکی در شهر، برخورداری بیشتر مردم از علم استفاده فناوری اطلاعات و ارتباطات، فرهنگ زندگی الکترونیکی، اطمینان و وجود بسترهای قانونی از نیازمندی های اساسی به حساب می آیند. از دیدگاه دیگه وجود زیرساخت الکترونیکی و بسترهای فنی در سطح شهر از اهمیت بسیار زیادی برخورداره. در شکل ۵ تلاش شده به شکل یه شکل سه بعدی، زندگی الکترونیکی و بسترهای لازم واسه ایجاد اون به تصویر کشیده شه.

شکل ۵: زندگی الکترونیکی و بسترهای لازم واسه ایجاد اون

]طرح کامل فناوری اطلاعات و ارتباطات استان همدان، ۱۳۸۴، ص ۱۵۸[

 

۲-۶-۳- شهروند الکترونیک

شهروند الکترونیک معنی جدیدیه که همزمان با پیشرفت جامعه اطلاعاتی در حال شکل گیریه. این معنی با زندگی الکترونیک رابطه نزدیکی داره. شهروند الکترونیک، فردیه که توانایی به کار گیری فناوری اطلاعات رو در انجام امور روزمره خود داشته باشه و بتونه از خدمات الکترونیک یه شهر الکترونیک در بخش های دولت و کار و کاسبی الکترونیکی استفاده کنه. معمولا در جامعه الکترونیکی، شهروندان الکترونیکی، یه سبک زندگی الکترونیک رو واسه خود انتخاب می کنن. در این سبک، تفریحات، آموزش، ارتباطات و  تراکنش های فرد به روش الکترونیکی انجام می شه.

به عبارت ساده شهروند الکترونیک فردیه که با فناوری اطلاعات آشنایی داشته باشه و بتونه از خدمات الکترونیکی یه شهر الکترونیک استفاده کنه. [جلالی، ۱۳۸۳، ص ۴۸]

در پروسه ایجاد شهر الکترونیکی و تبدیل ادما از شهروندانی عادی به شهروندانی الکترونیکی دو نیازمندی اساسی هست . [طرح کامل ICT همدان، ۱۳۸۴، ص۱۵]:

  • شهروندان به خاطر انجام فعالیت های خود به صورت الکترونیکی، بایست توانایی و فرهنگ به کار گیری فناوری اطلاعات و ارتباطات رو دارا باشن. واسه این منظور بایست به افراد آموزش های لازم داده شه تا بتونن کار، ارتباطات، خرید و فروش و تفریح الکترونیکی داشته باشن و مهارت های لازم جهت زندگی الکترونیکی در جامعه ای که بیشتر فعالیت های اون با فناوری اطلاعات و ارتباطات گره خورده رو دارا باشن.
  • با در نظر گرفتن اینکه افراد مخاطبین سازمان های الکترونیکی در هسته دولت و کار و کاسبی الکترونیکی هستن بایست به وسیله اونا شناخته شن؛ واسه این منظور هر شهروند الکترونیکی باید دارای شناسه و ماهیتی دیجیتال و منحصر به فرد باشه.

[۱] Online

[۲] Inline

[۳] E-Procurement

[۴] Government to Business )G2B)

[۵] Government to Employee )G2E)

[۶] Government to Government )G2G)

[۷] Government to Customer )G2C)

۴- Virtual private Networked [VPN)

[۸] e-Citizen

[۹] e-Service