۲-۸- سیر تکاملی مدیریت محیط زیست
سری استاندارد های مدیریت زیست محیطی بر اساس الزام و نیاز جهانی به منظور حفظ حیات موجودات و نسل های آتی شکل گرفته و توجه جهانی را به محیط زیست طلب کرده است.
در سال۱۹۶۸، هیئت اعزامی کشور سوئد به سازمان ملل متحد را می توان به عنوان اولین ندای رسمی در مقام جلب توجه جهانی برای پیدا کردن راه حل مشکلات روز افزون محیط زیست بشمار آورد.
اولین کنفرانس سازمان ملل با عنوان “انسان و محیط زیست” با حضور ۱۲۰۰ نفر از ۱۱۳ کشور در سال ۱۹۷۲ در شهر استکهلم برگزار شد. در پایان این کنفرانس قطعنامه ای در ۲۶ اصل که مردم جهان را ترغیب و راهنمایی به حفظ و ارتقاء محیط زیست می کند صادر گردید. همچنین با تصویب بیانیه ای خط مشی رفتار زیست محیطی افراد و دولت ها تعیین شد (هروی، ۱۳۸۴).
 

درسال ۱۹۹۰ منشور “تجارت برای توسعه پایدار” توسط اتاق بازرگانی بین المللی[۱] تهیه شد. منشور تجارت برای توسعه پایدارشامل ۱۶ اصل برای مدیریت زیست محیطی است .
درآوریل ۱۹۹۲ موسسه استاندارد بریتانیا دومین استاندارد سیستم های مدیریت محیط زیست را با نام  BS7550که بر اساس مدل های استاندارد مدیریت و تضمین کیفیت ایزو۹۰۰۰ تهیه شده بود را ارائه کرد.
در ژوئن ۱۹۹۲ سازمان بین المللی استاندارد ایزو شروع به فعالیت جهت تدوین استاندارد های سیستم مدیریت زیست محیطی کرد در این راستا گروهی با عنوان سیج[۲] متشکل از نمایندگان ۲۰ کشور جهان، ۱۱ سازمان بین المللی و بیش از ۱۰۰ متخصص مدیریت در محیط زیست تشکیل شد. این گروه مسائلی مانند تشویق سازمانها برای فعالیت زیست محیطی، تقویت سازمانها جهت عملکرد زیست محیطی بهتر، بهبود مبادلات تجاری از طریق ایجاد استاندارد بین المللی و پیش بینی مشکلات استقرار سامانه سیستم مدیریت زیست محیطی[۳] را بررسی کردند. در نتیجه سازمان بین الملل استاندارد در سال ۱۹۹۲ کمیته فنی  TC207را جانشین گروه سیج به منظور تدوین استاندارد مدیریت زیست محیطی کرد. فعالیت کمیته  فنی ایزو منجر به انتشار استاندارد های بین المللی ایزو ۱۴۰۰۱، ایزو ۱۴۰۰۴، ایزو ۱۴۰۱۰، ایزو ۱۴۰۱۲ و ایزو ۱۴۰۴۰ گردید (شکاری، ۱۳۸۴).

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید
۲-۸-۱- معرفی استاندارد ایزو ۱۴۰۰۰
استاندارد ایزو ۱۴۰۰۰ برای کمک به سازمانها در به حداقل رساندن نارسایی ها و صدمات به محیط (مانند تغییرات آب و هوایی مضر وآلوده کردن آب و زمین) و با رعایت قوانین رسمی بین الملل در رابطه با حفظ محیط زیست می باشد. هدف کلی این استاندارد، پشتیبانی از حفاظت محیط زیست و پیشگیری از آلودگی است به طوری که با نیاز های اجتماعی، اقتصادی در تعامل باشد. این استاندارد فقط الزاماتی را بیان می دارد تا برای مقاصد گواهی کردن، ثبت کردن و یا مقاصد خود اظهاری به طور عینی برای انجام ممیزی مورد استفاده قرار گیرد (هروی، ۱۳۸۴).
ایزو ۱۴۰۰۱ یک استاندارد جهانی برای سیستم مدیریت محیطی است. الزامات مورد نظر این استاندارد اقتضا می کند که سازمان هایی که زیر پوشش این استاندارد می روند، سیاست های محیطی، تعیین زیان های وارده بر طبیعت و یا نقاطی که زیان به آن ها ممکن است وارد آید، طراحی و اجرای پروژه های محیطی برای بهبود و حفظ حیاط کره زمین، تعیین وسایل و امکانات برای رسیدن به این اهداف را انجام داده و به صورت مستمر در راستای بهبود محیط زیست بکوشند. خانواده ایزو ۱۴۰۰۰ بسیار وسیع می باشند ولی تنها به استانداردهای اصلی آنها اشاره می گردد (هروی، ۱۳۸۴):

  • ایزو ۱۴۰۰۱: این استاندارد اصول کلی و راهنمای استفاده از ایزو ۱۴۰۰۰ رابیان می کند. این استاندارد آنقدر توانایی و انعطاف دارد که با تمام سازمان ها تولیدی تا خدماتی منطبق گردد.
  • ایزو ۱۴۰۰۴: این استاندارد راهنمایی برای ایزو ۱۴۰۰۱ می باشد و در آن، شرایط و الزامات و جزئیات ۱۴۰۰۱: مورد بررسی قرارگرفته است. این راهنمایی ها برای الزامات چگونگی مدیریت محیطی و همچنین بررسی وکنترل عملیات محیطی به کار می رود.
  • سری ۱۴۰۲۰: بر چسب های محیطی
  • ایزو۱۴۰۳۰: به بحث در مورد بدرستی نتایج و عواقب زیست محیطی تولید محصولات می پردازد.
  • ایزو۱۴۰۳۱: ارزیابی شرایط محیطی
  • سری ایزو ۱۴۰۴۰: (ایزو ۱۴۰۴۰ تا ۱۴۰۴۴) ارزیابی چرخه حیات که به بحث در مورد زمینه های مدیریت محیطی می پردازد.
  • ایزو۱۴۰۵۰: واژه نامه و تعاریف
  • ایزو۱۴۰۶۲: به بحث در مورد ایجاد بهبود در محیط می پردازد.
  • ایزو۱۴۰۶۳: این ایزو به ایزو ۱۴۰۲۰ الحاق شده است و درباره عواقب و تاثیرات محیطی     می پردازد.
  • ایزو ۱۴۰۶۴ شماره یک و دو سال ۲۰۰۶: تعاریف و راهنماهایی برای دفع گاز های گلخانه ای ارائه می دهد.
  • ایزو ۱۴۰۶۴ شماره سه سال ۲۰۰۶: مربوط به راهنمایی هایی در زمینه ارزیابی و تشخیص اظهارنامه گازهای گلخانه ای
  • ایزو۱۹۰۱۱: به تبیین قوانین ممیزی برای هردو نوع ۱۴۰۰۰و۹۰۰۰ می پردازد این ایزو جایگزین ۱۴۰۰۱ شده است .

      [۱] International Chamber of Commerce
      [۲] Sage
      [۳] EMS (Environmental Management System)