اجرای طرح های زیر بنایی در هر منطقه باعث بهبود وضعیت اقتصادی و مبادلات تجاری درآن منطقه خواهد شد.پروژه های عمرانی که جزوپروژه های زیر بنایی کشور می باشد ،معمولا نیاز به بودجه های سنگین  و مدت زمان طولانی دارد. لذا تاخیر در این گوونه پروژه ها باعث صدمات جبران ناپذیری به اقتصاد کشور می شود. بنابراین برنامه ریزی و مدیریت مناسب و کارامد در پروژه های عمرانی بسیار ضروری است. تا بتوان انها را در زمان براورده شده ،هزینه پیش بینی شده و کیفیت مناسب به بهره برداری رساند.(۱)

شهرستان اردبیل باتوجه به موقعیت جغرافیایی ،یکی از شهر های مهم در برقراری مبادلات تجاری داخلی و خارجی می باشدف اماعلیرغم تصویب و شروع چندین پروژه عمرانی در این منطقه ،همواره شاهد عدم تحقق  و یا تطویل زمان اجرای این پروژه ها هستیم . هرچند  در اینگونه پروژه ها به دلیل ماهیت پیچیده و وجود عدم قطعیت های فراوان ،اجتناب از بروز تاخیرات تقریبا غیر ممکن می باشد، ولی پروژه هایی در سطح شهرستان مشاهده میگردد.که میزان تاخیر انها بیش از ۱۰۰درصد زمان براورد شده پروژه است.
این مقدارتاخیر باتوجه به میزان  بودجه در نظر گرفته شده ،افزایش قابل ملاحضه هزینه ی پروژه را به دنبال دارد که با در نظر گرفتن تخصیص محدود بودجه ،احتمال توقف  وعدم تکمیل این پروژه ها بسیار زیاد است و همین امر اعث از بین رفتن منابع مالی هنگفتی می گردد.
در این تحقیق، ریسک های مختلف موجود در پروژه های عمرانی شناسائی خواهد شد و با توجه به اثر مستقیم تاخیر بر هزینه  و کیفیت پروژه ، میزان تاثیر هریک از این ریسک ها براهداف زمانی مالی و کیفی پروژه ، مورد مطالعه و بررسی قرارگرفته خواهد شد تا بتوان راهکارهای مناسبی را جهت تقلیل یا حذف این عوامل ارائه نمود.همچنین با استفاده از نتایج حاصله و شناسایی ریسک هایی که احتمال  وقوع آن ها در این گونه پروژه ها زیاد می باشد، می توان قبل از شروع پروژه برنامه ریزی موثر را جهت پیشگیری از وقوع این عوامل انجام داد و یا تاثیر آن ها را بر اهداف اصلی پروژه به حداقل رساند
عوامل رایج در تاخیرات پروژه ها را می توان به دو دسته عوامل غیر قابل کنترل (غیر قابل برنامه ریزی) و قابل کنترل(قابل برنامه ریزی)(عوامل فنی) دسته بندی کرد و طبیعی است که شناخت عوامل فنی و قابل کنترل از اهمیت بیشتری برخوردار است .
در کشور های مختلف بسته به مسائل اختماعی ،فرهنگی ،سیاسی،مدیریتی و … بعضی از دلایل تاخیرات اکنون به بررسی هر کدام از این دلایل می پردازییم.
الف)عوامل غیر قابل کنترل (عوامل محیطی)
 
برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید

  1. عوامل طبیعی

حوادث قهریه(همچون سیل وزلزله).
آب و هوای نامناسب.
صعب العبور بودن راه دسترسی به محل پروژه.
آلاینده های محیطی.
مشکلات زمین شناسی پیش بینی نشده.
۲٫عوامل سیاسی و اقتصادی
مسائل سیاسی.
اعتصابات کارگری.
مشکلات در صنعت یااقتصاد کشور.
تغییرات نظام بانکی و تضامین یا قوانین مربوطه.
مشکلات مربوط به اقتصاد جهانی.
عدم وجود منابع  قرضه مناسب.
کمبود مصالح اصلی مانند سیمان . آرماتور در کشور.
تغییرات جهش و ناگهانی قیمت مواد و مصالح.
۳٫عوامل اجتماعی و حقوقی
مشکلات اجتماعی.
عدم انطباق ضوابط و آیین نامه ها با شرایط روز.
معارضین( حقیقی و حقوقی).
تردد افراد و وسائل نقلیه از محل پروژه.
ب)عوامل قابل کنترل(عوامل فنی):به دو دسته عوامل داخلی و خارجی تقسیم می شوند.
.عوامل داخلی
عوامل مرتبط با براوردهای نیروی انسانی وزمان-
عدم تناسب نفر ساعت برآوردشده با مجموعه  فعالیت های .
تخصیص ناکافی  نیروی انسانی برای فعالیت ها.
عدم تطبیق کیفیت نیروی کار با انجه در برآوردها پیش بینی شده.
عدم بررسی میزان حجم کاری برای نفرات کلیدی بخش های مهندسی.
-عوامل مرتبط با نارسایی سیستم های اطلاع رسانی بخش های مهندسی
میزان و کیفیت اطلاع رسانی از جانب مدیر پروژه به تیم های مهندسی.
میزان آشنایی و اشراف کارشناسان به فرآیندتولید مدارک و انتقال اطلاعات به بخش ها.
نحوه ارتباطات موثر بین مهندسان پروژه با بخش های مهندسی.
رعایت و توجه به توالی تولید مدارک و انجام فعالیت ها.
-عوامل مرتبط با برنامه ریزی و مدیریت منابع انسانی
نحوه ومکانیزم توزیع انسانی درمقاطع زمانی مختلف پروژه ها.
کمبود پرسنل متخصص در بخش های مهندسی.
توان شرکت در جذب و حفظ  نیرو های فعال و با تجربه.
سیستم پرداخت پاداش در پروژه ها.
سیستم تعیین حقوق و مزایا وسایر امکانات دیگر.
عوامل مرتبط با خطا و اشتباهات پرسن(۱۰)
روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره به‌منظور کمک به تصمیم‌گیرندگان به‌منظور تصمیم‌سازی مناسب و با در نظر گرفتن مجموعه معیارها، کاربرد زیادی در زمینه‌های مختلف علمی است. یکی از مهمترین موضوعات در علل تاخیر پروژه‌ها تعیین اهمیت عوامل آن است. در روش‌های معمول ارزیابی علل تاخیر پروژه ها بخصوص در ایران، غالباً شدت اثر (در برخی موارد دامنه اثر)، به‌عنوان یگانه معیارکمّی برای ارزیابی علل تاخیر پروژه‌ها مطرح است و سایر معیارها (در صورت وجود) به‌صورت کیفی و توصیفی ایفای نقش می‌کنند. غالباً برای کمّی‌سازی شدت آثار نیز از قضاوت‌های کارشناسی استفاده به‌عمل می‌آید که در بسیاری از مواقع به‌دلیل عدم دقت کافی، یا یکجانبه‌نگری در قضاوت‌ها، از قاطعیت ارزیابی و تحلیل آثار کاسته و نتیجه‌گیری در مورد اهمیت آثار را دچار ابهام می‌کند. لذا استفاده از روشی معتبر برای کمّی‌سازی معیارهای کیفی و تحلیل یکپارچه اثرها با در نظر گرفتن معیارهای تعیین‌کننده ویژگی‌های آن ضروری بوده و موجب افزایش اطمینان به نتایج تحلیل‌ها و ارزیابی‌ها می‌شود.​