تولید سبز
تولید مشتمل بر ورود مواد اولیه و تبدیل آنها به محصولات نهایی از طریق فعالیت های مونتاژ، ساخت و بسته بندی است. از موضوعات مهم در زنجیره تامین، مدیریت موجودی می باشد که لحاظ کردن هزینه های محیط زیست و هزینه های بالقوه اجتماعی در این زمینه ضروری می باشد. به عنوان مثال تکنیک تحویل به موقع (JIT) از نظر زیست محیطی معایبی چون حمل و نقل اضافی، ترافیک جاده ای، آلودکی هوا و آلودگی صوتی برای محیط زیست دارد. در کوتاه مدت سازمان ها می بایست از حداکثر ظرفیت غیر فعال انبار استفاده کنند، مسیر هایی را برای تردد ناوگان حمل و نقل استفاده کنند که تراکم کمتری داشته باشند. در بلند مدت به ارزیابی مجدد محل استقرار سازمان و سایر اعضا زنجیره تامین تکنولوژی و ساختار کانال توزیع بپردازند (روح اله خداویری، ۱۳۸۹).
 

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید
تولید سبز عواملی مانند تولید پاک، طراحی محصول با در نظر گرفتن محیط زیست، تولید مجدد و تولید ناب را در بر می گیرد. متغییر های تولید سبز، که در مقالات مختلف ذکر شده اند عبارتند از:
• تولید سبز، به صورت فرایندهای تولیدی که از ورودی هایی با تاثیرات محیطی نسبتاً کم استفاده می کنند و دارای کارایی بالا و همچنین ضایعات، و آلودگی کمتری هستند، تعریف می شود (نینلاوان و همکاران ، ۲۰۱۰).
• حذف مواد خام که ممکن است اثر مضر بر محیط زیست داشته باشد.
• دقت در طراحی به نحوی که سازگار با محیط زیست باشد.
• بهینه سازی در فرایند ها با هدف کاهش ضایعات
• بکارگیری تکنولوژی های پاک و پیشرفته به نحوی که منجر به صرفه جویی در مصرف انرژی و آب و کاهش آلاینده ها و ضایعات شود.
• بازیافت مواد اولیه در مراحل تولید
• بکار گیری اصول مدیریت کیفیت فراگیر
لجستیک سبز
لجستیک سبز یک فعالیت لجستیکی است که هدفش کاهش آلودگی زیست محیطی و کاهش مصرف منابع می باشد. لجستیک سبز از تکنولوژی پیشرفته برنامه ریزی و پیاده سازی حمل و نقل، انبارش، بسته بندی، پردازش و توزیع استفاده می کند. یک جریان کارآمد و موثر از کالاها که ارتباط دهنده تامین سبز و تقاضای سبز به منظور غلبه بر مانع و خلأ بین زمان و مکان، و خدمات سبز در فرایند مدیریت اقتصادی می باشد (ژانگ و ژو، ۲۰۱۲).
سیستم لجستیک سبز شامل شش جنبه می باشد: ۱٫ حمل و نقل سبز ۲٫ انبارش و حفاظت سبز ۳٫ سیستم تخلیه و بارگیری سبز ۴٫ بسته بندی سبز ۵٫ فرایند توزیع سبز ۶٫ مدیریت اطلاعات سبز (ژانگ و ژو، ۲۰۱۲).
لجستیک خارجی کلیه فعالیت های توزیع فیزیکی را در بر می گیرد و مشتمل بر جمع آوری، ذخیره سازی و توزیع کالای ساخته شده بین خریداران می گردد. اکثر تصمیمات در لجستیک خارجی مستلزم در نظر گرفتن بازار، مشتری، محصول و منابع سازمان می باشد. از این طریق مدیران لجستیک قادر خواهند بود عملیات خود را به صورت کاراتر و با موجودی کالای کمتر انجام دهند. نتایج این اقدامات صرفه جویی و حذف انرژی اضافی و مکان های زیادی است که در شبکه توزیع سنتی وجود دارد که این اقدامات با حفظ محیط زیست هم خوانی دارد.
تصمیمات مرتبط با موجودی کالا، ضوابط و دستورالعمل های صحیح انبارش، حمل و مصرف محصولات و مواد شیمیایی عبارتند از: میزان موجودی کالا، محل انبارها، تمرکز یا عدم تمرکز در مراکز توزیع، خط مشی ارائه خدمات به مشتریان و مدیریت کالاهای مرجوعی با در نظر گرفتن جنبه های زیست محیطی می باشد (ایمانی و احمدی، ۱۳۸۸).
لجستیک معکوس
معکوس یک اصطلاح و عبارت کلی است که در سطحی گسترده، در برگیرنده تمام عملیات مرتبط با مصرف مجدد کالا می باشد. مدیریت این عملیات می تواند به بهبود توزیع و جمع آوری محصولات پس از مصرف منتهی شود. لجستیک معکوس را می توان لجستیک مر تبط با کالاهای عودتی یا کالاهای برگشتی دانست. به طور کلی لجستیک معکوس را می توان این گونه تعریف کرد: انتقال دقیق و به موقع مواد، اقلام وکالاهای قابل استفاده و غیر قابل استفاده از انتهایی ترین نقطه و آخرین مصرف کننده از طریق زنجیره تامین به واحد مناسب و مورد نظر (خداویری، ۱۳۸۹).
روجرز و تیبن (۱۹۹۸) لجستیک معکوس را به شرح زیر تعریف کردند: فرایند برنامه ریزی بکارگیری وکنترل موثر جریان خام موجودی در جریان ساخت کالای تمام شده و جریان اطلاعات مربوطه از مرحله مصرف محصول تا مرحله برگشت محصول به صورت مواد اولیه باهدف بدست آوردن ارزش اولیه محصول مرجوعی.
از دیدگاه مدیریت زنجیره تامین سبز، هروانی و همکاران (۲۰۰۵) لجستیک معکوس را به عنوان یک فعالیت عملیاتی که که مواد را به سمت زنجیره تامین برای ایجاد یک محصول جدید یا استفاده شده بازیابی می کند، می شناسند. که این عملیات از طریق استفاده مجدد ، بازتولید یا بازیافت صورت می پذیرد.
اغلب نویسندگان لجستیک معکوس را با تعمیر(نوسازی) مجدد برابر می دانند (حنفی و همکاران، ۲۰۰۸٫ کومار و همکاران، ۲۰۰۸٫ مالن کوپ و همکاران، ۲۰۰۵). بعضی دیگر ترجیح می دهند آنرا به عنوان فعالیتی در زنجیره تامین حلقه بسته در نظر بگیرند (شکل۲-۵) یا فعالیت هایی مانند استفاده مجدد، بازیافت و اصلاح محصولات.