ایجاد فرسودگی شغلی:/پایان نامه درباره فرسودگی شغلی

مدل کپنر[1]

در مدل کپنر (1993) بین دو متغیر فشارها و آشفتگی روانی، رابطه مثبت وجود دارد. همچنان که چرنیس نیز بر آن تاکید کرده است، بین متغیر میزان آشفتگی روانی و متغیر درجات و تعداد مکانیسم های مقابله دفاعی و همچنین بین میزان آشفتگی روانی و احساس شکست،رابطه وجود دارد رابطه فوق بین آشفتگی روانی و احساس شکست، تاییدی بر مدل درماندگی آموخته شده سلیگمن و سندرم تطابق عمومی هانس سلیه می باشد. این مدل به این معنی است که هر چقدر میزان فشارها بیشتر باشد فرد دچار آشفتگی روانی بیشتر در محیط کار و به دنبال آن دچار فرسودگی شغلی بیشتر می شود. نکته دیگری که این مدل بر آن تاکید کرده است این است که افرادی که دارای تیپ شخصیتی A هستند ، میزان فشارهای روانی وارده در محیط کار را بیشتر از افراد فاقد این تیپ احساس می کنند و این باعث می شود بیشتر دچار فرسودگی شغلی شوند و همچنین  بین تیپ شخصیت  A و حمایت اجتماعی، رابطه منفی وجود دارد یعنی افراد با تیپ شخصیت A از حمایت اجتماعی کمتری برخوردارند و این در حالی است که   حمایت اجتماعی به عنوان یک میانجی و واسطه موجب می گردد فشارهای روانی، کمتر باعث فرسودگی شغلی شوند (کپنر،1993، به نقل از حافظی ، احدی ، عنایتی و نجاریان ، 1386) .

 

2-2-3 سیر و مراحل ایجاد فرسودگی شغلی

  1. مرحله ی ماه عسل

زمانی است که ما در جایی استخدام می شویم و با شور و شعف خاصی کار خود را شروع می کنیم. این احساسات عبارتند از:  تهییج ، اشتیاق ، غرور و چالش . ممکن است زودتر از وقت معمول سر کار حاضر شویم و دیرتر هم محیط کار را ترک می کنیم . شروع به کار ، ذخایر و انرژی ما را خارج می کند . اگر تقویت ، تحسین ، تشویق و رضایت به دنبال کار نباشد، کاهش انرژی آغاز می شود و فرد بدون آن که خودش متوجه باشد، به تدریج از انرژی جسمی و روانی تهی می شود .

  1. مرحله ی کمبود سوخت

مرحله ای است که فرد احساس کم آوردن انرژی می کند و نارضایتی شغلی و خستگی شروع می شود . در این مرحله فرد نوعی احساس مبهم زوال ، خستگی و گیجی را تجربه می کند. نشانه های این مرحله عبارتند از: نارضایتی شغلی ، عدم کارایی، اختلال در خواب و احساس خستگی . فرد سعی می کند از طریق پناه بردن به مصرف سیگار ، مواد مخدر ، مشروب ، انجام دادن خرید های تفننی ، خوابیدن زیاد و … به نوعی خود را فریب دهد .

  1. مرحله ی نشانه ی مزمن

 این مرحله که با نشانه های فیزیولوژیکی همراه است. در فرد احساس خستگی مزمن ، سردردهای دوره ای، ترش کردن معده ، خشم و افسردگی شدید شدت پیدا می کند.

  1. مرحله ی بحران

در این مرحله بدبینی عمیق ، شک به توانایی های شخصی، حساس بودن به بیماری ها ی جسمی ناشی از درماندگی و نا امیدی و بروز ذهنیت فرار و پاسخ گریز از مشکلات پدید می آید. در این مرحله ممکن است بیماری های جسمی فرد که در مرحله قبل وجود داشت به صورت حاد و مزمن نیز جلوه گر شوند .

 

[1] Copner

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

رابطه ی بین استرس شغلی و فرسودگی شغلی با سلامت روان در بین کارکنان اداره آموزش وپرورش شهر کرمانشاه