اثر تنش شوری بر خصوصیات رشدی برخی از ژنوتیپ های انتخابی بادام (Prunus …

۹/۱۰

۸/۴ گرم در لیتر

۲-۵-ارزیابی صفات مورفولوژیک
به منظور اندازه گیری میزان افزایش قطر، ارتفاع و تعداد برگ سبز گیاهان مورد نظر، قبل از شروع اعمال تیمار شوری، قطر و ارتفاع آنها اندازهگیری شد و تعداد برگهای سبز آنها یاداشت گردید و مجددا صفات مورد نظر در پایان آزمایش اندازهگیری شدند و مقادیر افزایش یافته محاسبه شدند [Rahmani et al., 2003].
میزان تراکم برگ روی شاخه اصلی، از طریق تقسیم تعداد برگهای گیاه بر ارتفاع آن، بر حسب تعداد برگ در سانتیمتر مربع محاسبه شد [Rahmani et al., 2003].
به منظور اندازه گیری میزان نکروزه شدن برگها، تعداد برگهایی با میزان نکروزه شدگی کمتر از ۵۰ درصد و ۵۰ تا ۱۰۰ درصد شمارش و درصد آنها در پایان آزمایش محاسبه شد. همچنین به منظور اندازهگیری میزان ریزش برگ، در طول مدت آزمایش، تعداد برگهای ریزش یافته تا پایان آزمایش یادداشت و مقدار آنها محاسبه شد. تعداد برگهای از طریق فرمول زیر (۱-۲) محاسبه شد [Karakas et al., 2000].
(۱-۲) ۱۰۰ (برگ هایی با نکروزه شدن ۵۰ تا ۱۰۰ درصد+ برگ های با نکروزه شدن کمتر از ۵۰ درصد + برگ های ریزش یافته) – تعداد کل برگ ها = درصد برگ های سبز
به منظور اندازهگیری وزن تر و خشک برگها، شاخه اصلی و انشعابات شاخه اصلی، ۸ برگ از قسمت بالای شاخه، (واقع در گرههای پنجم و ششم انتهای شاخه اصلی)، و ۸ برگ از قسمت پایینی شاخه (انتهایی ترین برگهای شاخه اصلی)، شاخه اصلی و انشعابات شاخه اصلی در پایان آزمایش از گیاهان جدا و وزن شدند و سپس به مدت ۴۸ ساعت در دمای ۷۵ درجه سانتی گراد قرار داده شدند و وزن خشک آنها محاسبه شد ]موسوی و همکاران، ۱۳۸۸[.
به منظور اندازه گیری وزن تر و خشک ریشه، پس از خارج نمودن آنها از داخل خاک، ریشهها از محل اتصال آنها به طوقه جدا و کاملا با آب مقطر شست و شو داده شدند و بعد از حذف رطوبت اضافی، وزن تر آنها اندازه گیری شد. سپس به مدت ۴۸ ساعت در دمای ۷۵ درجه سانتی گراد قرار داده شدند و وزن خشک ریشهها محاسبه شد [Montaium et al., 1994].
به منظور اندازه گیری سطح برگ گیاهان، ۸ برگ از قسمت بالایی شاخه، (واقع در گرههای پنجم و ششم انتهای شاخه اصلی)، و ۸ برگ از قسمت پایینی شاخه (انتهایی ترین برگهای شاخه اصلی)، انتخاب و سطح برگ آنها در پایان آزمایش با استفاده از دستگاه سنجش سطح برگ مدل ((LI-Cor, Li 1300, USA ، انداره گیری شد [Papadakis et al., 2007].
به منظور محاسبه نسبت سطح برگ، برگ‌هایی که سطح برگ آنها محاسبه شده بودند، به مدت ۴۸ ساعت در دمای ۷۵ درجه سانتی گراد خشک شدند و سپس وزن خشک برگ گیاهان محاسبه شد. از تقسیم سطح برگ بر حسب سانتیمتر مربع بر وزن خشک بر حسب گرم، نسبت سطح برگ محاسبه شد [Papadakis et al., 2007].
۲-۶-ارزیابی صفات فیزیولوژیک
۲-۶-۱- پارامترهای فلورسانس کلروفیل
به منظور اندازه گیری پارامترهای فلورسانس کلروفیل در هر گیاه، نمونه گیری از برگهای شاخه اصلی شامل برگهای بالایی (برگهای توسعه یافته از گرههای ۴ و ۵) و برگهای پایینی (پایین ترین برگها در شاخه اصلی) انجام شد. ابتدا گیرههای دستگاه اندازهگیری فلورسانس کلروفیل (مدل، Hansatech Instrument ساخت انگلستان) به برگها وصل شدند بطوریکه قسمتی از برگ مورد نظر به مدت ۳۰ دقیقه در تاریکی قرار گرفت. سپس با استفاده از دستگاه اندازه گیری فلورسانس، Act.Light به برگ تابیده شد و مقدار FO (فلورسانس حداقل) و Fm (فلورسانس حداکثر)، قرائت شدند. مقدار Fv (فلورسانس متغیر)، از تفاضل Fm وFO محاسبه شد [Baker and Rosenqvist, 2004].
۲-۶-۲- سنجش کلروفیل و کارتنوئید
بهمنظور اندارهگیری میزان کلروفیلهای a، b، کل و کاروتنوئید، ابتدا مقدار نیم گرم از بافت تازه برگهای بالایی (برگهای توسعه یافته از گرههای ۴ و ۵) و برگهای پایینی (پایین ترین برگها در شاخه اصلی) در هاون چینی ریخته شد. سپس نمونههای گیاهی با استفاده از نیتروژن مایع خرد شده و توده یکنواختی بدست آمد. بیست میلی لیتر استون ۸۰٪ به نمونهها اضافه شد و سپس محلول حاصل با سرعت۶۰۰۰ دور در دقیقه به مدت ۱۰ دقیقه سانتریفیوژ شد. عصاره فوقانی حاصل از سانتریفیوژ به بالن شیشهای منتقل شد. مقداری از نمونه داخل بالن در کووت اسپکتروفتومتر ریخته شد و در نهایت مقدار جذب در طول موجهای ۶۶۳ نانومتر (۲-۲)، ۶۴۵ نانومتر (۲-۳) و ۴۷۰ نانومتر(۲-۴)، توسط دستگاه اسپکتروفتومتر (Canada BT600 Plus,)، اندازه گیری شد (Arnon, 1949).
Chlorophyll a (mg/g)= (19.3 * A663 – 0.86 A645) V/100W (2-2) Chlorophyll b (mg/g)= (19.3 * A645 – 3.6 * A663) V/100W (2-3) Carotenoides (mg/g)= 100(A470) – ۳٫۲۷(mg chl. a) – 104(mg chl. b)/227 (2-4)
۶-۳-شاخص کلروفیل
شاخص کلروفیل در برگهای بالایی و پایینی شاخه اصلی با استفاده از کلروفیل متر (Spad 502 Minolota) اندازه گیری شد. بدین منظور در هر گیاه، سه برگ از قسمت بالایی شاخه (برگهای توسعه یافته از گرههای ۴ و ۵) و سه برگ از قسمت پایینی شاخه (پایین ترین برگها در شاخه اصلی)، در پایان آزمایش، انتخاب شدند و میزان شاخص کلروفیل در سه نقطه ابتدا، وسط و انتهای از هر برگ توسط دستگاه کلروفیلمتر قرائت گردید. در نهایت، میانگین این اعداد به عنوان عدد کلروفیل متر مربوط به آن گیاه ثبت شد.
۲-۶-۴-محتوای نسبی آب برگ (LRWC)
به منظور اندازهگیری محتوای نسبی آب برگ، از هر گیاه ۴ برگ کامل از قسمت بالایی شاخه و ۴ برگ کامل از قسمت پایینی شاخه اصلی در پایان آزمایش، انتخاب شدند. پس از اندازهگیری وزن تر (FW)، به مدت ۲۴ ساعت در دمای ۴ درجه سانتیگراد در داخل آب مقطر در شرایط تاریکی قرار داده شدند تا آماس نمایند. بعد از خارج کردن برگها از آب مقطر و حذف رطوبت اضافی، وزن آماس آنها اندازهگیری شد (TW). سپس نمونهها به مدت ۲۴ ساعت در دمای ۱۰۵ درجه سانتیگراد قرار داده شدند تا وزن خشک (DW) آنها اندازهگیری شود. در نهایت میزان نسبی آب برگ از طریق رابطه زیر محاسبه شد (۲-۵)، [Yamasaki and Dillenburg, 1999].
 (۲-۵)
۲-۶-۵- نشت یونی نسبی
به منظور اندازه گیری نشت یونی نسبی، ۵/۰گرم از برگهای قسمت بالایی (برگهای توسعه یافته از گرههای ۴ و ۵) و برگهای قسمت پایینی شاخه (پایین ترین برگها در شاخه اصلی)، در پایان آزمایش، از هر ژنوتیپ جداگانه وزن و در داخل ویالهای شیشه ای ریخته شدند و ۲۵ میلی لیتر آب مقطر به آنها اضافه شد. نمونهها به مدت ۲۴ ساعت درون شیکر با دمای ۲۴ درجه سانتیگراد و با سرعت ۱۲۰دور در دقیقه قرار داده شدند و پس از ۲۴ ساعت میزان هدایت الکتریکی اولیه (Lt)، آنها به وسیله دستگاه EC متر دیجیتالی (مدل Metrohm ۶۴۴) اندازهگیری شد. سپس نمونهها به مدت یک ساعت در حمام بن ماری در دمای ۱۲۰ درجه سانتیگراد قرار داده شدند و مجددا به مدت دو ساعت شیکر شدند و میزان هدایت الکتریکی نهایی (LO) آنها اندازهگیری شد و در نهایت درصد نشت یونی طبق فرمول زیر محاسبه شد (۲-۶)، [Lutts et al., 1995].
(۲-۶) ۱۰۰×(LT/LO)
۲-۶-۶- درصد آسیب دیدگی غشاء سلولی
بعد از محاسبه درصد نشت یونی نسبی برای هر نمونه، درصد آسیب دیدگی غشاء سلولی در نمونههای تحت تیمار شوری نسبت به نمونههای شاهد از طریق رابطه زیر محاسبه شد (۲-۷):
=درصد آسیب دیدگی۱- [۱- (T1/T2)/ 1- (C1/C2)] × ۱۰۰ (۲-۷)
که در آن، (T1 و T2) به ترتیب هدایت الکتریکی اولیه و نهایی در نمونههای تحت تیمار شوری و (C1 و C2)، به ترتیب هدایت الکتریکی اولیه و نهایی در نمونههای شاهد است [Lutts et al., 1995].
۲-۶-۷- فنل کل
۲-۶-۷-۱- استخراج از بافت برگ
برای استخراج عصاره برگ جهت اندازه‌گیری فنل کل و ظرفیت آنتیاکسیدانی از روش بخشی و آراکاوا [Bakhshi and Arakawa, 2006] استفاده شد. مقدار ۱ گرم از نمونههای برگ از برگهای شاخه اصلی (برگهای توسعه یافته از گرههای ۴ و ۵) در پایان آزمایش، با استفاده از نیتروژن مایع در هاون چینی به پودر نرم تبدیل شد. به پودر حاصل، ۴ میلیلیتر حلال استخراج، متشکل از ۸۵% متانول و ۱۵% استیک اسید، اضافه شد. پس از مخلوط کردن، نمونهها برای انجام عمل استخراج به مدت ۲۴ ساعت در یخچال با دمای ۴ درجه سانتیگراد نگهداری شدند.
سپس بخش روشناور نمونه ها داخل میکروتیوب ریخته شدند و با دور ۱۰۰۰۰ به مدت ۱۰ دقیقه سانتریفیوژ (مدلEpendorf 5417 R )، شدند. بعد از سانتریفیوژ، بخش روشناور نمونهها جداسازی و در داخل میکروتیوب ریخته شدند و جهت انجام آزمایشهای مورد نظر در یخچال با دمای ۲۰- درجه سانتیگراد نگهداری شدند [Bakhshi and Arakawa, 2006] .
۲-۶-۷-۲- تعیین میزان فنل کل با روش اسپکتروفتومتری
میزان فنلکل در عصارههای برگ با روش Folin-Ciocalteu و با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر (Canada BT600 Plus,)، اندازهگیری شد. بدین منظور، ابتدا ۱/۰ گرم اسیدگالیک با متانول به حجم ۱۰۰ میلیلیتر رسانده شد، سپس محلول ۱۰ درصد فولین (۵ میلیلیتر فولین با آبمقطر به حجم ۵۰ رسانده شد) و کربنات سدیم ۵/۷ درصد (۵/۷ گرم کربنات سدیم در ۱۰۰ سیسی آب حل شد) تهیه شد. محلول به دست آمده به مدت ۵/۱ ساعت در تاریکی و در دمای اتاق نگهداری شد و بعد از آن میزان جذب با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج ۷۶۰ نانومتر اندازهگیری گردید [Singleton et al., 1999].

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.