اثر تنش شوری بر خصوصیات رشدی برخی از ژنوتیپ های انتخابی بادام (Prunus …

نتایج حاصل از مقایسه میانگین داده ها نشان داد که نسبت سدیم به کلسیم در برگهای تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، با افزایش غلظت شوری، افزایش یافت و مقدار افزایش آنها در بین ژنوتیپهای بررسی شده با یکدیگر اختلاف معنیداری داشت. مقدار افزایش نسبت سدیم به کلسیم در برگهای ارقام شاهرود ۱۲، شکوفه و ژنوتیپ ۲۵-۱، تنها در سطح شوری ۸/۴ گرم بر لیتر نسبت به گیاهان شاهد، معنیدار بود. در حالیکه مقدار افزایش نسبت سدیم به کلسیم در برگهای ارقام A200 و نانپاریل در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم بر لیتر و در برگهای ارقام تونو، مامایی، سهند و ژنوتیپهای ۱۶-۱ و ۴۰-۱۳ در سطوح شوری ۴/۲، ۶/۳ و ۸/۴ گرم بر لیتر در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار بود (۱۵-۳).
۳-۴-۵- برهمکنش شوری و ژنوتیپ بر محتوای منیزیم برگ و ریشه
بر اساس نتایج به دست آمده، غلظت شوری و نوع پیوندک بر مقدار منیزیم برگ به طور معنیداری تاثیر داشت. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت شوری، مقدار منیزیم در برگهای تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، کاهش یافت بطوریکه کمترین مقدار منیزیم در تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، در تیمار شوری ۸/۴ گرم بر لیتر، مشاهده شد. مقدار کاهش غلظت منیزیم در برگهای ارقام شاهرود ۱۲، شکوفه، A200، نانپاریل و ژنوتیپ ۲۵-۱، در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار نبود در حالیکه مقدار کاهش منیزیم در برگهای ارقام مامایی، سهند و ژنوتیپ ۱۶-۱، در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم بر لیتر و در برگهای رقم تونو، ژنوتیپ ۴۰-۱۳ و پایه GF677، در سطوح شوری ۴/۲، ۶/۳ و ۸/۴ گرم بر لیتر به طور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد کاهش یافته بود. در مجموع بیشترین کاهش در محتوای منیزیم در برگهای پایه GF677، مشاهده شد (جدول ۳-۱۳).
نتایج نشان دادند که نوع پیوندک و غلظت شوری بر مقدار منیزیم ریشه تاثیر دارد. با افزایش شوری، مقدار منیزیم ریشه کاهش یافت ولی مقدار کاهش آن با توجه به نوع ژنوتیپ پیوندی متفاوت بود. همچنین، نتایج نشان دادند که نوع پیوندک، در افزایش میزان جذب منیزیم توسط ریشه ها موثر میباشد بطوریکه غلظت منیزیم در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم بر لیتر در ریشه های تمامی پایه های پیوند شده به جز (ریشه های پایه هایی که رقمهای تونو و A200 و ژنوتیپ ۴۰- ۱۳روی آنها پیوند شده بودند) از مقدار منیزیم در ریشه های پایه های شاهد (پیوند نشده)، به طور معنیداری، بیشتر بود (جدول ۳-۱۴). منیزیم یکی از عناصر ضروری رشد گیاه بوده و اصلیترین نقش آن شرکت در بیوسنتر پروتئینها میباشد. همچنین، یک نقش مهم دیگر این عنصر در گیاهان مختلف، شرکت در ساختمان کلروفیل است و میزان جذب این عنصر به وسیله کاتیونهای دیگر از جمله پتاسیم، آمونیوم، کلسیم و سدیم به شدت کاهش می یابد ]حیدری شریف آباد، ۱۳۸۰[.
نتایج حاصل از مقایسه میانگین داده ها نشان داد، نسبت سدیم به منیزیم در برگهای تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، با افزایش غلظت شوری، افزایش یافت ولی مقدار افزایش آنها در بین ژنوتیپهای بررسی شده با یکدیگر اختلاف معنیداری داشت. میزان افزایش در نسبت سدیم به منیزیم در برگهای ارقام شاهرود ۱۲، شکوفه، A200، نانپاریل و ژنوتیپ ۲۵-۱، در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار نبود در حالیکه میزان افزایش در نسبت سدیم به منیزیم در برگهای رقم مامایی، تنها در سطح شوری ۸/۴ گرم بر لیتر و در برگهای ارقام تونو، سهند، ژنوتیپهای ۱۶-۱، ۴۰-۱۳ و پایه GF677، در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم بر لیتر به طور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش یافته بود. در مجموع، بیشترین نسبت سدیم به منیزیم (۸۱/۶) در پایه GF677 و در سطح شوری ۸/۴ گرم بر لیتر، مشاهده شد (جدول ۳-۱۵). این نتایج با نتایج شیبیلی و همکاران [۲۰۰۳]، مطابقت داشت. در این تحقیق، اثر تیمار شوری کلرید سدیم بر میزان جذب عناصر غذایی بر روی بادام تلخ در محیط کشت درون شیشهای بررسی و گزارش شده است که با افزایش شوری، غلظت منیزیم کاهش مییابد که مقدار کاهش این عنصر در ارقام مختلف با یکدیگر متفاوت میباشد.. گزارش شده است که یکی از مهمترین نقشهای منیزیم، شرکت آن در ساختار کلروفیلها و کوفاکتور در فعال ساختن همه آنزیمهای فسفریلاسیون است ]حیدری شریف آباد، ۱۳۸۰[.
بر اساس نتایج به دست آمده، نسبت سدیم به منیزیم در ریشه های پایه هایی که رقمهای شاهرود ۱۲، شکوفه، نانپاریل و ژنوتیپ ۲۵-۱، روی آنها پیوند شده بودند، در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر بطور معنیداری نسبت به گیاهان شاهد، افزایش یافت در حالیکه نسبت سدیم به منیزیم در ریشه های پایه هایی که سایر ژنوتیپهای مطالعه شده روی آنها پیوند شده بودند، در سطوح ۴/۲، ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر بطور معنیداری نسبت به گیاهان شاهد، افزایش یافته بود. نسبت سدیم به منیزیم در ریشه های پایه های شاهد (بدون پیوند)، در تمام سطوح شوری بطور معنیداری نسبت به گیاهان شاهد، افزایش یافته بود (جدول ۱۶-۳). این نتایج حاکی ار آن است که ارقام شاهرود ۱۲، شکوفه و پس از آنها رقم نانپاریل و ژنوتیپ ۲۵-۱، بطور موثرتری در ممانعت از جذب سدیم توسط ریشه ها و انتقال آن به قسمت هوایی عمل میکنند.
۳-۴-۶-برهمکنش شوری و ژنوتیپ بر غلظت فسفر برگ و ریشه
مقایسه میانگین داده ها نشان داد، نوع پیوندک و غلظت شوری بر مقدار فسفر برگ موثر است. بر اساس نتایج به دست آمده، غلظت فسفر در برگهای ارقام شکوفه و شاهرود ۱۲، تا سطح شوری ۴/۲ گرم در لیتر و در برگهای ژنوتیپ ۲۵-۱، تا سطح شوری ۲/۱ گرم در لیتر به طور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش یافت. سپس غلظت فسفر در برگهای این ژنوتیپها، با افزایش بیشتر مقدار شوری، کاهش یافت. غلظت فسفر در برگهای رقم تونو و ژنوتیپ ۴۰-۱۳، نیز با افزایش شوری تا سطح ۲/۱ گرم در لیتر افزایش یافت ولی میزان افزایش در غلظت فسفر در برگهای این ژنوتیپها نسبت به گیاهان شاهد، معنیدار نبود. سپس غلظت فسفر در برگهای این دو ژنوتیپ نیز، با افزایش بیشتر مقدار شوری، کاهش یافت. غلظت فسفر در برگهای سایر ژنوتیپهای مطالعه شده، از ابتدا با افزایش غلظت شوری، کاهش یافت. در مجموع بیشترین میزان کاهش در غلظت فسفر در برگهای پایه GF677، مشاهده شد. محققین دیگر نیز، گزارش کرده بودند که با افزایش غلظت شوری، غلظت فسفر در پایه های بادام تلخ، توانو و GF677 کاهش یافت ]اورعی و همکاران، ۱۳۸۸[. به طور کلی نتایج حاصل از بررسی غلظت فسفر در برگهای ژنوتیپهای مطالعه شده نشان داد که ژنوتیپهای پیوندی در افزایش قدرت پایه در جذب فسفر و انتقال آن به قسمت هوایی گیاه نقش بسزایی دارند (جدول ۳-۱۳). گزارش شده است که فسفر یکی از عناصر ضروری برای رشد و تکثیر گیاهان می باشد و برای ذخیره سازی و انتقال انرژی، حفاظت و انتقال کدهای ژنتیکی به کار میرود و جزء ترکیبات ساختمانی سلولها و بسیاری از ترکیبات شیمیایی میباشد و نقش مهمی در متابولیسم کربوهیدراتها دارد و مقدار آن تحت شرایط تنش شوری در رقابت با یون سدیم کاهش مییابد. گیاهانی که مقاومت بیشتری نسبت به تنش شوری داشته باشند، محتوای فسفر برگ آنها به مقدار کمتری کاهش مییابد] حیدری شریف آباد، ۱۳۸۰ [Mahajan and Tuteja, 2005;.
بر اساس نتایج به دست آمده، نوع پیوندک و غلظت شوری بر مقدار فسفر ریشه تاثیر داشت. در ریشه های پایه هایی که ارقام شاهرود ۱۲ و شکوفه روی آنها پیوند شده بودند، با افزایش غلظت شوری تا سطح ۴/۲ گرم بر لیتر و در ریشه های پایه هایی که ژنوتیپ ۲۵-۱، روی آنها پیوند شده بودند، با افزایش غلظت شوری تا سطح ۲/۱ گرم بر لیتر، مقدار فسفر کاهش یافت و سپس با افزایش بیشتر شوری، مقدار آن در این ژنوتیپها، افزایش یافت ولی غلظت فسفر در ریشه های پایه هایی که سایر ژنوتیپهای مطالعه شده روی آنها پیوند شده بودند، از ابتدا با اعمال تنش شوری و افزایش غلظت آن، افزایش یافت. غلظت فسفر در ریشه های پایه های شاهد (بدون پیوند)، با افزایش مقدار شوری تا سطح ۶/۳ گرم بر لیتر، افزایش یافت و سپس با افزایش بیشتر شوری و در سطح ۸/۴ گرم بر لیتر مقدار آن، کاهش نشان داد. نتایج حاصل از مقایسه میانگین داده ها نشان داد که نسبت سدیم به فسفر در برگهای تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، با افزایش غلظت شوری، افزایش یافت ولی مقدار افزایش این نسبت در بین ژنوتیپهای بررسی شده با یکدیگر اختلاف داشت. با افزایش غلظت شوری، نسبت سدیم به فسفر در برگهای ارقام شاهرود ۱۲و شکوفه، افزایش یافت ولی مقدار افزایش این نسبت، معنیدار نبود. نسبت سدیم به فسفر در برگهای رقم A200، تنها در سطح شوری ۸/۴ گرم بر لیتر و در سایر ژنوتیپهای مطالعه شده، در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار بود. در مجموع، بیشترین نسبت سدیم به فسفر (۰۷/۱۴)، در پایه GF677 و در تیمار شوری ۸/۴ گرم بر لیتر، مشاهده شد (جدول ۳-۱۴). این نتایج حاکی از آن است که نوع پیوندک در جذب فسفر توسط ریشه ها و انتقال آن به قسمت هوایی تاثیر دارد. ارقام شاهرود ۱۲ و شکوفه و پس از آنها، ژنوتیپ ۲۵-۱، که دارای قدرت رشدی مطلوبی در شرایط تنش شوری بودند، علاوه بر اینکه قابلیت جذب فسفر توسط ریشه ها را در شرایط تنش شوری افزایش دادند، تا حدودی نیز، باعث انتقال فسفر جذب شده به قسمت هوایی نیز شدند در حالیکه سایر ژنوتیپهای مطالعه شده، تنها توانستند قدرت جذب ریشه ها را در شرایط تنش شوری افزایش دهند ولی قابلیت انتقال فسفر از ریشه ها به قسمت هوایی را نداشتند (جدول ۳-۱۴).
جدول ۳-۱۳- اثر تیمار شوری بر محتوای سدیم، نیتروژن، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و فسفر در برگهای برخی از ژنوتیپهای بادام و پایه GF677

فسفر
(%)
منیزیم
(%)
کلسیم+ منیزیم
(%)
کلسیم
(%)
پتاسیم
(%)
نیتروژن
(%)
سدیم
(%)
سطوح شوری
(گرم در لیتر)
ژنوتیپ
۰۰۰۱> ۰۰۰۱> ۰۰۰۱> ۰۰۰۱> ۰۰۰۱> ۰۰۰۱>
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.