پژوهش – اثر تنش شوری بر خصوصیات رشدی برخی از ژنوتیپ های انتخابی بادام …

پایه Gf677

۵۶/۳۹ e-g

۳۱۴/۰ fg

۱۳/۲۳ de

۵۰/۴۰ k

۴/۲

پایه Gf677

۱۷/۴۸ c

۴۰۷/۰ c

۵۸/۳۴ b

۳۰/۵۷ e-g

۶/۳

پایه Gf677

۹۱/۵۹ a

۵۱۳/۰ a

۴۱/۴۵ a

۱۶/۵۲ hi

۸/۴

پایه Gf677

میانگینهایی که در هر ستون و برای هر صفت دارای حروف متفاوت هستند، بر اساس آزمون دانکن، در سطح احتمال ۱% اختلاف معنیداری با یکدیگر دارند.
۳-۳-۵- برهمکنش شوری و ژنوتیپ بر محتوای پروتئینهای محلول کل
نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد، برهمکنش تیمار شوری و ژنوتیپ بر محتوای پروتئینهای محلول کل، آنزیمهای گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز در سطح ۱%، معنیدار شد (جدول ۳-۱۲).
بر اساس نتایج به دست آمده، محتوای پروتئینهای محلول کل در تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، ابتدا با افزایش غلظت نمک، افزایش و سپس با افزایش بیشتر سطح شوری، مقدار آن کاهش یافت. روند تغییرات در محتوای پروتئینهای محلول کل در بین ژنوتیپهای بررسی شده با یکدیگر اختلاف معنیداری را نشان داد. محتوای پروتئینهای محلول کل در برگهای پایه Gf677، ژنوتیپهای ۱۶-۱، ۴۰-۱۳ و رقم سهند، ابتدا با افزایش سطح شوری و تا تیمار ۲/۱ گرم در لیتر افزایش یافت. میزان افزایش در محتوای پروتئینهای محلول کل در ژنوتیپهای ۱۶-۱، ۴۰-۱۳ و رقم سهند در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار و در برگهای پایه Gf677، غیرمعنیدار بود. سپس محتوای پروتئینهای محلول کل در تمامی ژنوتیپهای فوق با افزایش بیشتر غلظت نمک و در سطح شوری ۴/۲ گرم در لیتر و بالاتر آز آن، بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، کاهش یافت. در حالیکه محتوای پروتئینهای محلول کل در رقم مامایی، ابتدا با افزایش سطح شوری و در تیمار ۲/۱ گرم در لیتر بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش و سپس با افزایش بیشتر غلظت نمک و در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر، بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، کاهش یافت (جدول ۳-۱۲).
محتوای پروتئینهای محلول کل در رقمهای تونو، نانپاریل، A200 و ژنوتیپ ۲۵-۱، ابتدا با افزایش سطح شوری و تا تیمار ۴/۲ گرم در لیتر بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش یافت. سپس محتوای پروتئینهای محلول کل در رقم تونو با افزایش بیشتر غلظت نمک و در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر، بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، کاهش یافت. محتوای پروتئینهای محلول کل در رقمهای نانپاریل و A200،، تنها در سطح شوری ۸/۴ گرم در لیتر، بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، کاهش یافته بود. میزان کاهش در محتوای پروتئینهای محلول کل در ژنوتیپ ۲۵-۱ در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر نسبت به گیاهان شاهد، معنیدار نبود (جدول ۳-۱۲).
محتوای پروتئینهای محلول کل در رقمهای شکوفه و شاهرود ۱۲، ابتدا با افزایش سطح شوری و تا تیمار ۶/۳ گرم در لیتر بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش یافت. سپس با افزایش بیشتر غلظت نمک و در سطح شوری ۸/۴ گرم در لیتر، محتوای پروتئینهای محلول کل در این دو رقم، کاهش یافت (جدول ۳-۱۲). گزارش شده است که تنش شوری موجب تنش اسمزی می شود. این کمبود آب موجب ایجاد گونه های اکسیژن واکنش پذیر(ROS) مانند سوپراکسید هیدروژن، رادیکال هیدروکسید و اکسیژن میشود. این اکسیژنهای فعال شده سیتوزولی موجب اختلال در متابولیسم از طریق خسارت اکسیداتیو بر لیپیدها، پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک میشود [Sorkheha et al., 2012]. پروتئینهایی که در شرایط تنش ایجاد میشوند دو دسته اند: اول، پروتئینهای تنش شوری که فقط در صورت تنش شوری تجمع مییابند و به عنوان تنظیمکننده اسمزی فعالیت میکنند و دوم، پروتئینهای تنش که در پاسخ به گرما، سرما، خشکی، غرقابی و کمبود و یا زیادی عناصر معدنی در سلولها تجمع مییابند. ارتباط بین تجمع پروتئینهای محلول در گیاه و میزان مقاومت به شوری، به گونه و رقم گیاهی بستگی دارد [Ashraf and Herris, 2003]، لذا رقمهای شاهرود ۱۲ و شکوفه که خصوصیات رشدی خود را در شرایط تنش شوری بهتر حفظ کرده بودند و از قدرت رشدی بیشتری در شرایط تنش شوری برخوردار بودند، دارای محتوای پروتئینهای محلول بیشتری در مقایسه با سایر ژنوتیپهای مطالعه شده در این تحقیق بودند.
۳-۳-۶- برهمکنش شوری و ژنوتیپ بر فعالیت آنزیم کاتالاز
بر اساس نتایج به دست آمده، میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، ابتدا با افزایش غلظت نمک، افزایش و سپس با افزایش بیشتر سطح شوری، مقدار آن کاهش یافت. روند تغییرات در میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در بین ژنوتیپهای بررسی شده با یکدیگر اختلاف معنیداری را نشان داد. میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در برگهای پایه Gf677، ژنوتیپهای ۱۶-۱، ۴۰-۱۳ و رقمهای مامایی و سهند، ابتدا با افزایش سطح شوری و در تیمار ۲/۱ گرم در لیتر بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش یافت. سپس میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در تمامی ژنوتیپهای فوق با افزایش بیشتر غلظت نمک، کاهش یافت. میزان کاهش در فعالیت آنزیم کاتالاز در برگهای پایه Gf677، ژنوتیپ ۱۶-۱ و رقم سهند در سطوح شوری ۴/۲، ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار بود. در حالیکه میزان کاهش در فعالیت آنزیم کاتالاز در برگهای ژنوتیپ ۴۰-۱۳، در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر و در برگهای رقم مامایی تنها در سطح شوری ۸/۴ گرم در لیتر در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار بود (جدول ۳-۱۲).
میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در برگهای رقم A200، ابتدا با افزایش سطح شوری و تا تیمار ۴/۲ گرم در لیتر بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش یافت. سپس میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در این رقم با افزایش بیشتر سطح شوری کاهش یافت. میزان کاهش در فعالیت آنزیم کاتالاز در این رقم تنها در سطح شوری ۸/۴ گرم در لیتر در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار بود (جدول ۳-۱۲).
بر اساس نتایج به دست آمده، میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در برگهای ارقام تونو، نانپاریل، شکوفه، شاهرود ۱۲و ژنوتیپ ۲۵-۱، ابتدا با افزایش سطح شوری تا تیمار ۶/۳ گرم در لیتر بهطور معنیداری در مقایسه با گیاهان شاهد، افزایش یافت. سپس میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در تمامی ژنوتیپهای فوق با افزایش بیشتر غلظت نمک، کاهش یافت. میزان کاهش در فعالیت آنزیم کاتالاز در برگهای این ژنوتیپها، در سطح شوری ۸/۴ گرم در لیتر در مقایسه با گیاهان شاهد، معنیدار نبود. نتایج به دست آمده از این تحقیق با نتایج سرخه و همکاران [۲۰۱۲]، مطابقت داشت. سرخه و همکاران [Sorkheh et al., 2012]، اثر تنش شوری در چهار سطح ۰، ۴۰، ۸۰ و ۱۲۰ میلی مولار را بر تغییرات فعالیت آنزیم کاتلاز در ۸ جنس مختلف بادام شامل P. reuteri، P. lycioides ،P. glauca ، P. elaagnifolia، P. arabica،P. oreientalis ، P. communis و P. scoparia بررسی و گزارش کردند که فعالیت آنزیم کاتالاز در تمامی جنسهای مطالعه شده با افزایش غلظت شوری تا ۴۰ میلی مولار، بهطور معنیداری نسبت به گیاهان شاهد، افزایش یافت. سپس با افزایش بیشتر غلظت شوری و در سطوح ۸۰ و۱۲۰ میلی مولار، میزان فعالیت این آنزیم بهطور معنیداری نسبت به گیاهان شاهد، کاهش یافت. گزارش شده است که تنش شوری، هومئوستازی پتانسیل آب و توزیع یون را هم در سطح سلول و هم در سطح کل گیاه برهم میزند و موجب تنش اسمزی میشود. این کمبود آب موجب ایجاد گونههای اکسیژن واکنش پذیر(ROS) مانند سوپراکسید هیدروژن، رادیکال هیدروکسید و اکسیژن میشود. این اکسیژنهای فعال شده سیتوزولی، موجب اختلال در متابولیسم از طریق خسارت اکسیداتیو بر لیپیدها، پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک میشود و فعالیت آنزیمهای اکسیدانی مانند کاتالاز، پراکسیداز، آسکوربات و گلوتامین رداکتاز را تحت تنش افزایش میدهد [Sorkheha et al., 2012]. تحمل به شوری، به یک سیستم آنتی اکسیدانی کارآمد بستگی دارد و در ارقام متحملتر و در سطوح بالای شوری، میزان فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدان بیشتر است [Erturk et al., 2007]. در این تحقیق نیز در مجموع، میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در برگهای پایه Gf677 در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر، در مقایسه با سایرژنوتیپها مطالعه شده، بهطور معنیداری کمتر بود. از طرفی، بیشترین میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در سطح شوری ۶/۳ گرم در لیتر و به ترتیب در رقمهای شاهرود ۱۲ (۱۸/۲ میکرو مول بر گرم وزن تازه در دقیقه)، شکوفه (۱۴/۲ میکرو مول بر گرم وزن تازه در دقیقه) و پس از آن در رقم نانپاریل (۰۸/۲ میکرو مول بر گرم وزن تازه در دقیقه)، مشاهده شد. این نتایج نشان میدهد که نوع ژنوتیپ پیوندی در افزایش فعالیت آنزیم کاتالاز و افزایش تحمل به تنش شوری موثر است. همچنین، رقمهای شاهرود ۱۲ و شکوفه که در مقایسه با سایر ژنوتیپهای مطالعه شده، دارای میزان فعالیت آنزیمی بیشتری بودند، به نحو مطلوبتری با اثرات مخرب تنش شوری مقابله کردند و از نظر صفات مورفولوژیک و ظاهری بررسی شده در این تحقیق در سطوح شوری ۶/۳ و ۸/۴ گرم در لیتر، دارای آسیبهای کمتری بودند.

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.