پایان نامه با کلمات کلیدی مقام معظم رهبری، جلال الدین محمد، زاد المسافر، غیاث الدین

منقسم به مقالاتی و هر مقاله بمباحث و فصولی در بیان علل و اسباب بروز امراض و کیفیت علاج آنها مطابق با طب بقراطی و جالینوسی و اصول طب جدید، نام مؤلف علی العجاله بدست نیامد ولی از قراری که در یک موضع از مقدمه آن از مجمع الحکمتین و جامع الطّبین است نام میبرد، معلوم میشود که تألیف آن بعد از فوت عباس میرزا نائب السلطنه و بعد از تألیف کتاب مذکور بوده است. ، احتمالاً این اثر از تألیفات حکیم قبلی خویی است که اساس تألیفاتش، نگارش آثاری در تلفیق میان پزشکی کهن و نوین بوده است، ولی چون به این نام در فهارس ایران تا امروز چنین کتابی ثبت نشده، شاید یکی دیگر از آثار اوست.
نسخه آستان قدس ظاهراً منحصر است.
آغاز: «بسمله الحمد لمن اشرقت الارض و السموات بنوره… اما بعد چون در این زمان کثیر الحدثان در مملکت ایران بلکه در عموم بلدان اعلام علوم جدیده رو باعتلا و ارتفاع گذاشته و مبانی فنون قدیمه میل بانمحا و ضیاع نهاده سیما طب قدیم الخ».
نستعلیق تحریری، کاتب (ظاهراً خود مؤلف)، تاریخ تحریر اواخر قرن سیزدهم، کاغذ حنائی فرنگی، عناوین بشنگرف، 17س، 167گ 17×21، جلد تیماج قهوه¬ای، واقف خان بابا مشار، تاریخ وقف شهریور 1338.

غایه المنی فی تدبیر المرضی(10976)(ترکی)
ترجمه ترکی کتاب طب کیمیائی مذکور در صفحات قبل است از مدرس حسن که انرا در سنه 1098 به‌جهت ابراهیم پاشای وزیر ترجمه نموده است.
آغاز: «الحمدلله الذی تعالی ذاته عن العلل و المعلومات و تقدس عن لوازم و المتحیزات».
انجام: «لوحش الله اولدی زیبا شرح طب کیمیوی».
نسخ، کاتب علی بن مصطفی باب میدانی، تاریخ تحریر ربیع الاخر 1181، جداول و عناوین بشنگرف، کاغذ نخودی آهاری، جلد تیماج مشکی، 19س، 111گ 16×21، وقفی حاج محمد ایرانی مجرد در بهمن ماه 1350.

غیاثیه = طب غیاثی= تحفه الحکماء126 (9716) (فارسی)
مؤلف: نجم الدین محمود بن صائن الدین الیاس شیرازی(-730ق.)
کتاب مختصر و جامعی است درعلم پزشکی ، علاج امراض و داروها مشتمل بر چهار مقاله وهریک درچند باب مؤلف این کتاب را به نام امیر غیاث الدین یستدر بن جرغوتای (-زنده در 678ق.) ویابه ضبط فهرست مرکز احیاء به نام اتابک جهان پهلوان ابوجعفر محمد بن ایلدگز) نگاشته است.
آغاز: «بسملـه،ستایش و سپاس مرخداوندی را که ذات او به هیچ ذات نماند و صفات او به هیچ صفات … اما بعد در این مدت که دعاگوی مخلص محمودبن الیاس .»
انجام: «(برگ 111) نطولی دیگر بابونه … بجوشانند وسر به بخار آن فرود آورند که تغایت سودمند است والله اعلم بالصواب.»
ذیلا دو رساله باهیه از ابولمظفر حبیب الله بن محمد بن اردشیردر 17 باب و رساله گنج الاسرار=ترجمه الایضاح فی اسرارالنکاح ضمیمه است که در ج19 آستان قدس ص 520 معرفی شده اند.
نسخ ونستعلیق 13سطری، کاتب:نامعلوم، تاریخ تحریر: دوشنبه 18شوال 1056.، کاغذ:نخودی آهارمهره،111گ19×12،عناوین به شنگرف،نقش سجع بامهر: دربرگ 43مهر مربع شکل با نقش « محمد هاشم … » و دربرگ 56مهر بیضوی با نقش «علده الراجی محمدهاشم 1286» ومهر بیضوی دیگری دربرگ 70و161بانقش «محمد هاشم حکاک 1298»، ظهر برگ اول یادداشتی از محمد هاشم حکاک به تاریخ 1285و1283دربرگ 75 یادداشت یادگاری «ملامحمد حسین بن حاجی الله ویردی خراسانی کاشی در سال 1301ق. ومهر بیضوی با نقش «محمد حسین 1301»، جلد: تیماج سوخته با ترنج منقش و عطف تیماج عنابی، وقفی خانبابا مشار، اردیبهشت 1346.

مطلب مشابه :  مقاله درموردسطح معنادار، حقوق و دستمزد

فوایدالاخبار= فواید یوسفی= رباعیات یوسفی127 (40123) (فارسی)
مؤلف: یوسف بن محمد بن یوسف هروی( -950ق.)
درطب است به نظم ، نخست در یک مقدمه سپس رباعی ها ، آنگاه قطعه ها در قالب مثنوی که هر مسأله پزشکی را در یک ، یا دو یا سه و گاهی در شش بیت گزارش کرده است و با این سربندها آغاز می شود: دروصف کتاب ، غرض از طب ، فصد ، علامت رنگ چشم ، علامت بول و… وچندین بار به چاپ رسیده است.تالیفات دیگر وی موجود در کتابخانه آستان قدس عبارتند از: علاج الامراض(تالیف914ق.)و شرح آن جامع الفوائد تالیف914(شماره13164)- ریاض الادویه(نسخه شماره1832)- سته ضروریه(43230)- زاد المسافر(10311)-دلایل البول(7123)- مأکول و مشروب(منظوم)(ض10311)- بحر الجواهر(لغتنامه طبی)(22849)- دلائل النبض(7121)- المعمره(8518)- جواهر اللغه(5171)-
نسخه حاضر تا اواخر « خاصیت پیاز نرگس» و خاتمه کتاب که دو بیت است را فاقد است.
آغاز:«بسمله وبه نستعین بدان چون که گفتی درود و سلام که درفن طب است این قطعه ها.»
انجام: «پیاز ونرگس ازجوش و آبش باشامی بشهد آیه تراقی بقی آید بیرون از معده ااخلاط به تن بینی بساط نقل را طی منم.»
نستعلیق تحریری 22سطری، کاتب :نامعلوم، تاریخ تحریر:قرن 13ق.،کاغذ:نخودی آهارمهره ، 7گ22×5/16، عناوین به شنگرف ، برخ اوراق دارای حاشیه ، اوراق جداشده وباید ترمیم گردد، جلد:تیماج قهوه ای ضربی باترنج ودو سرترنج زنجیره ای با عطف گالینگور،وقفی دکتر محمود حکیم عطارتوسط خانواده محترم، مهر1388.

فواید الانسان(5116)(فارسی)
منظومهای است در بحر خفیف مزّین به صنعت توشیح در بیان منافع و مضرات طبی مفردات ادویه و اغذیه و بلافاصله پس از ان منافع مرکبات آنها از درویش دوائی که آنرا متدرجا در مدت سه سال فراهم آورده و بنام ابوالمظفر شاه جلال الدین محمد اکبر موشحّ نموده و مطابق با این مصراع از پادشا
ه مذکور در جواب سؤال ناظم از تسمیه کتاب که گفته(شده اسمش فواید الانسان) ضمن این که انرا موسوم به این اسم نموده تمام این مصراع را نیز ماده تاریخ تألیف خود یعنی سنه 999 قرار داده است.
آغاز: «بسمله الله اکبر این چه حکمت همیون و نعمت گوناگون است».
انجام: «بقدر ضعف اجزا و عسل اراده یافته و من الله التوفیق».
نستعلیق، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر ذی قعده 1035، عناوین به شنگرف، کاغذ نخودی، جلد تیماج، 13س، 105گ 11×5/18، واقف نامعلوم.

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه ارشد با موضوعزنجیره تامین، یکپارچه سازی، سلسله مراتب، سلسله مراتبی

فوائد شفائیه = دستور العلاج = فوائد شافیه = مطب حکیم شفائی خان = مجربات شفائی خان (فارسی)(28392)
مؤلف: حکیم محمد ارشد خان بن مسیح الملک عبدالشافی خان دهلوی معروف به شفایی خان (زنده در 1252ق.)128
رساله‌ای است در بیان علامات و علاج امراض مشتمل بر 20 باب.این رساله در صدر نسخه حاضر با عنوان «مطب حکیم شفائی خان» و در ترقیمه با عنوان «فوائد شفائیه» آمده و در فهرستواره با دو عنوان مذکور و نیز با عنوان «دستورالعلاج» و «فوائد شافعیه» و «مجربات شفائی خان» بیان شده است.129
آغاز: «بسمله. عنوان مطب حکیم شفائی خان مرحوم [باب اول در امراض سر] صداع از آنجمله صداع است که آنرا دردسر گویند و سبب آن با تغییر یافتن مزاج بود»
انجام: «اگر زیادتی اخلاط بود مسهل باستعمال آرند و علاج اقسام دیگر در کتب مبسوط است فقط تمام شد رساله مسمی به فوائد شفائیه از تصنیفات حکیم…»
نستعلیق 21 سطری، تاریخ تحریر: قرن 13ق.، کاغذ: حنایی فرنگی آسیب دیده، 37 گ 5/27×17، عناوین به شنگرف، جلد: مقوا با عطف و گوشه تیماج عنابی، اهدایی مقام معظم رهبری در خرداد 1381.

فوایدالمبتدی= تحفه خانی130 (46908) (فارسی)
مؤلف: محمودبن محمدبن عبدالله بن عبیدالله بن محمود(قرن 10ق.)
مؤلف از شاگردان جلال الدین محمد دوانی(830-908ق.) که برای تحصیل سه سال به شیراز رفته و با افاضل گذرانیده است.،کتاب مشتمل است بر چهار باب ویک فصل : باب اول دربیان قسم عملی و علمی، باب دوم : دربیان امراض مختصه با اعضاء انسان ، باب سیوم دربیان امراض مختصه رجال ونساء ، باب چهارم دربیان امراض عامه ،که اختصاص به عضوی از رجال و نساء دارد، یک فصل نیز دربیان پاره ای از ادویه مفرد و مرکبه و خواص بعضی حیوانات است.
آغاز:«بسمله،الحمد لله الذی خلق الانسان فی احسن تقویم وهو یحیی العظام وهی رمیم والصلوه والسلام … بعد عرض میدارد راقم این سواد احقر قلیل البضاعت.»
انجام موجود: «از بنفشه تر یا خشک و نیلوفر و سپستان وعناب بروجه معهود بقند شیرین کرده.»
نستعلیق مختلف سطری، کاتب :نامعلوم، تاریخ تحریر:قرن 12ق.،کاغذ : نخودی ، 93گ1/31×21 ، عناوین به شنگرف ،اوراق رطوبت رسیده وآسیبدیده، جلد : تیماج فرنگی عنابی زرکوب، اهدایی مقام معظم رهبری در تیرماه90

قاروره (47228)
مؤلف: عطاء الله اکبر آبادی(قرن 11ق.)
کتابی است درطب درمبحث قاروره (بول یا ادرار) که برچند نوع است ، دلایل البول بر احوال بدن را هفت دانسته پس از مقدمه ای کوتاه در این مورد گوید: اول هفت مورد قوام ،صفا ، کدورت ، رایحه ، زبد ، رسوب و لون است ، ودرجات آن شش مورد است : یتنی ،ابرجی ، ناری ، زعفرانی ، اشقر، اصب ، در این مختصر باتوجه به علامات قاروره ، امراض بدن را توضیح داده است ونیز اشاره ای به بیماری های ادراری کودکان دارد.
آغاز:«بسمله ،حمدله اما بعد می گوید اضعف عبادالله حکیم عطاء الله اکبر آبادی غفرله بدانکه در دیدن قاروره چند شرط است.»
انجام موجود: «وهر قسم که دیده می شود روزمیانه او مانند پنبه .»
نستعلیق چلیپایی مختلف سطری، کاتب :نامعلوم، تاریخ تحریر:قرن 12ق.،کاغذ :نخودی ، 12گ19×5/23، عناوین به شنگرف ، اوراق رطوبت رسیده و آسیب دیده ولمینه شده ، جلد :تیماج فرنگی عنابی زرکوب ، اهدایی مقام معظم رهبری، 13/4/90.

مطلب مشابه :  منبع تحقیق درموردحل اختلاف، طرح و ساخت

قانونچه(5128)(عربی)131
از تألیفات عالم ریاضی معروف محمود بن محمود بن محمد بن عمر چغمینی خوارزمی متوفی در سنه 745. مختصر فوق العاده معروفی است در طب نظری و عملی مشتمل بر ده مقاله بشرح زیر:132

آغاز: «بسمله، حمدله و بعد فهذا مختصر مشتمل علی زبده ما یجب استحضاره».
انجام: «غلیظ مولد للسّدد».
نسخ، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر یکشنبه 28 رجب 987، عناوین بشنگرف، کاغذ نخودی، 15س، 43گ 13×5/18، جلد مقوا با رویه پارچه، واقف ابن خاتون، تاریخ وقف 1067.

قرابادین کبیر= مجمع الجوامع و ذخایر التراکیب (23219)(فارسی)
کتاب مفصّلی است در بیان اسامی و ماهیت و طبیعت و افعال و منافع و خواص و مضار و اصلاح و دفع و بدل مرکبات و مفردات ادویه مرتب بر حروف تهجی از تألیفات محمدحسین بن محمدهادی عقیلی علوی که آنرا بنا به خواهش میرمحمد علی الحسینی از التقاط مطالب برخی از مشاهیر کتب طبی از قبیل قانون و تذکره اولی الالباب و ما لا یسع الطبیب جهله(جامع بغدادی) و تحفه المؤمنین و اختیارت قاسمی و غیره بعد از سنه 1185 فراهم آورده است.
آغاز: «بسمله الحمدلله الذی اظهر آثار قدرته(تا این که گوید) اما بعد بعرض اخوان الصفا و خلان الوفا میرساند این ذره بیمقدار».
انجام: «فصل الیاء مع الیاء ییرکوکی اسم ترکی جزر است که بفارسی زردک نامند ییلااودی اسم ترکی ثیل است».
نستعلیق، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر اوائ
ل قرن سیزدهم، عناوین بشنگرف، کاغذ حنائی، 35س، 350گ 5/20×5/31، جلد تیماج عطف پارچه، واقف عباسعلی صائبی، تاریخ وقف شهریور 1375.

قرابادین(13992)(عربی)
کتابی است در بیان ادویه مرکبه و ذکر کیفیت ابدال ادویه و اوزان و مکائیل ومطالب عملی نظیر احراق و تحمیص و غسل و قلی و تصویل و استخراج ادهان و تفسیر اسامی یونانی ادویه و معرفت زمان رسیدن معجونات و ایارجات و غیرها و

دیدگاهتان را بنویسید