مدل های کیفی سنجش سرمایه اجتماعی

یکی از مدل های کیفی که برای سنجش سرمایه اجتماعی ارائه شده است ،مدل [1]CRLRA است که توسط فالک و کیلپاتریک[2] در سال 2000 میلادی ارائه شد و توسط محققان زیادی مورد استفاده قرار گرفته است. این مدل سرمایه اجتماعی را در سه سطح خرد،میانی و کلان مورد بررسی قرار می دهد. سرمایه اجتماعی در سطح خرد اشاره به افراد موجود در شبکه داردکه  در اثر تعامل میان این افراد ، شناخت حاصل شده و هویت اعضا شکل می گیرد. سرمایه اجتماعی در سطح میانی ،به اجتماع ها ،گروه ها و سازمانها اشاره می کند. و باعث تقویت و ساخت بنیه ارزشی و تعاملی گروه می شود.سرانجام سرمایه اجتماعی در سطح کلان به جامعه که دربرگیرنده سازمان ها و گروه های مختلف است تمرکز دارد و موجب شکل گیری و تقویت مراودات و ارتباطات جمعی می شود و ارزش های مشترک را بهبود می بخشد.

[1]. Centre for Research and Learning in Regional Australia

[2]. Falk &kilpatric

فوق همه این سطوح با هم در ارتباط بوده و موجب تقویت یا نقصان یکدیگر می شوند .با توجه به این مدل ، سرمایه اجتماعی شامل منابعی است که موجب افزایش ظرفیت جامعه و سازمان می شود. در سطح فردی ، این منابع شامل شناخت و هویت است. منظور از منابع شناخت،در اختیار داشتن اطلاعات و آگاهی از شیوه های اجرای کار و یا برطرف کردن مشکلات پیش آمده در شبکه است.منابع هویت به هنجارها و ارزش ها اشاره می کند و بر روی این مطلب که افراد تا چه اندازه ارزش ها و بینش های مشترک دارند و می توانند با یکدیگر کار کنند تمرکز دارد.این منابع شناخت و هویت در سطح اجتماع و سازمان با هم تلفیق شده و منبعی از سرمایه اجتماعی را برای آن سازمان و اجتماع پدید می آورند و در سطح کلان به زیر ساخت های مراوده ای و ارتباطی – اجتماعی ختم می شود.(علی نجفی،1387)

مطلب مشابه :  کیفیت زندگی از نظر علم روانشناسی

مدلSCAT:

این مدل اولین بار در سال 1998 توسط “بین و هیکس” ارائه و سپس توسط دانشمندان دیگر از جمله کریشنا و شرادردر سال 1999 توسعه داده شد. مدل SCAT سعی در تصویر ابعاد و ترکیب سرمایه اجتماعی در سطح سازمان دارد. در این مدل سرمایه اجتماعی به دو سطح کلان و خرد تقسیم شده است . سطح کلان به محیطی اشاره دارد که سازمان در آن فعالیت می کند که شامل: نقش قوانین، چارچوب حقوقی، نوع حکومت و نظام سیاسی، میزان عدم تمرکز و میزان مشارکت سیاسی افراد در خط مشی کلان است. سرمایه اجتماعی در سطح خرد به دو بعد شناختی و ساختاری تقسیم شده است. بعد شناختی به بخش نا محسوس سرمایه اجتماعی مانند ارزش ها،عقاید، نگرش ها، رفتار و هنجارهای اجتماعی می پردازد. ارزش های شناختی به روحیه اعتماد و یکپارچگی اعضا و همینطور ارتباط متقابل که میان اعضای یک جامعه وجود دارد می پردازد.این ارزش ها شرایطی را در جامعه و سازمان بوجود می آورند که در آن، اعضا برای تولید کالای مشترک می توانند با هم همکاری کنند.

بعد ساختاری سرمایه اجتماعی در بر گیرنده ساختارها و شبکه هایی است که حاوی فرآیندهای تصمیم گیری جمعی و روش رهبران پاسخگو و مسئولیت متقابل است.اگرچه پرداختن به سرمایه اجتماعی در سطح کلان ضروریست اما مدل SCAT تلاش دارد تا با ارائه شاخص هایی به اندازه گیری سطح خرد بپردازد تا میزان سرمایه اجتماعی را در شرکت ها و سازمان ها اندازه گیری کند.(کریشنا و شرادر:1999)