فشار عصبی سازمانی

فشارهای عصبی سازمانی

   همان‌طوری که فشار عصبی در جسم ما به مرور انباشته می‌شود، درسازمان نیز فشار عصبی روی هم انباشته می‌گردد که در حالت شدید، فشار عصبی موجب تخریب جو سازمانی، عملکرد سازمانی و کاهش اثر بخشی سازمان می‌گردد(اداره کار و امور اجتماعی،1373).

 فشار عصبی سازمان ریشه در انتظاراتی دارد که سازمان در فرد ایجاد می‌کند(شکاری ،1378). به دو دلیل بررسی فشار عصبی سازمان ضروری می‌باشد که عبارتند از:

1- قصور در رسیدگی به فشار عصبی سازمانی می‌تواند بر توان منابع انسانی یک سازمان، زیان‌های سنگینی وارد سازد و پی‌آمدهای منفی اقتصادی و اجتماعی مانند کاهش تولید، تولید پر از نقص، غیبت، بدبینی سازمانی و فرسایش نیرو را ذکر کرد.

2– هرگاه فشار عصبی سازمانی به درستی باز شناخته شود و با تدبیر و دوراندیشی هدایت و سرپرستی گردد، می‌تواند در بهبود کار و بالا رفتن خشنودی کارمند و افزایش بازده سازمان مؤثر آید. در غیر این صورت سازمان باید برای فشارهای عصبی که درون خود پدید می‌آورد یا ناخواسته در درون آن پدید می‌آید، هزینه سنگینی را بپردازد. بر این اساس توجه به سلامت و تندرستی سازمانی یکی از زمینه‌های ضروری است که در مدیریت اساسی است و نباید به هیچ وجه آن را فراموش نمود(جیمز،1995).

   عوامل بی شماری در سازمان‌ها وجود دارد که می‌تواند منجر به ایجاد فشار عصبی گردد. در این جا ابتدا به نظر دکتر جیمز و جاناتانکه به شکل جدولی به تصویر کشیده شده می‌پردازیم و سپس عوامل سازمانی مورهدگریفین را بررسی کرده و تجزیه و تحلیل می‌کنیم.

مطلب مشابه :  طبیعت و اثرات خشونت بازیهای کامپیوتری و ویدئویی بر کودکان و نوجوانان 

چهار مجموعه کلی فشار عصبی سازمانی عبارتنداز(مورهد، 1385):

1-الزامات وظیفه2-الزامات فیزیکی3-الزامات نقش   4-الزامات درون شخصی

الزامات وظیفه یا شغلی [1]:

  عوامل ایجاد فشار عصبی در مشاغل هستند. به عنوان مثال، بعضی شغل‌ها بیش از سایر مشاغل دارای فشار عصبی می‌باشند. مشاغل جراحی، کنترل ترافیک هوایی و هدایت تیم‌های فوتبال حرفه‌ای، در مقایسه با شغل‌های مانند پزشک عمومی، مسئول بار هواپیما و مسئول آموزش تیم تحت فشار عصبی بیشتری هستند.ایمنی یکی دیگر از الزامات مهم شغلی است که می‌تواند باعث ایجاد فشار عصبی شود. شخصی که در شغل نسبتاً مطمئنی منصوب شده است. احتمالاً نگران از دست دادن آن نمی‌باشد. از طرف دیگر، اگر امنیت شغلی به خطر بیافتد، فشار عصبی می‌تواند تا حد زیادی افزایش پیدا کند. یکی دیگراز فشارهای عصبی ناشی از الزامات وظیفه‌ای، میزان کار بیش از اندازه است. کار اضافی ممکن است کمی باشد و هم می‌تواند کیفی باشد(مورهد، 1385).

الزامات فیزیکی[1] :

بستگی به مکان شغل دارد. یکی از عوامل مهم درجه حرارت است. به عنوان مثال، ممکن است کارکردن در فضای آزاد هنگامی که درجه حرارت بی‌نهایت زیاد است. منجر به ایجاد فشار عصبی شود. این موضوع در مورد دفتر کاری که حرارت نامناسب دارد نیز صدق می‌کند. طرح دفتر کار نیز می‌تواند مشکل‌آفرین باشد به عنوان مثال دفترهایی که دارای طرح نامناسبی می‌باشند ممکن است باعث شوند که افراد نتوانند محیطی خصوصی برای خود داشته باشند و یا این‌که نتوانند مراودات اجتماعی خیلی زیاد یا خیلی کم را تحمل کند(مورهد، 1385).

الزامات نقش[2]:

الزامات  نقش عبارت است از مجموع رفتارهای سازمانی در یک گروه یا سازمان که با یک شغل سازمانی همراه شده باشد که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از(مورهد، 1385):

الزامات دروش شخصی

آخرین مجموعه از عوامل ایجاد کننده فشار عصبی الزامات درون شخصی یا نیازهای بین شخصی می‌باشد که می‌تواند در یک محیط سازمان مقابل خود قرار گیرد. فردی که نیاز شدیدی برای عدول از انتظارات گروه دارد ( مثلاً گرفتن ترفیع یا افزایش حقوق) به خصوص، اگر پذیرفته شدن در گروه برایش مهم باشد، با فشار عصبی شدیدی مواجه خواهد شد.

فردی که رئیسی خودرای را که مخالف مشورت با زیردستانش می‌باشد به شدت احساس کند در حالی که او مشارکت با زیردستان رادر تصمیم‌گیری و فعالیت سازمان مفید می داند، در این حالت دچار فشار عصبی می‌گردد(مورهد، 1385).